Red News Agency

Independent Journalism for Justice and Human Rights.

Category: သဘောထားအမြင်

  • ဘာသာရေး အခြေမခံတဲ့ နွေဦးတော်လှန်ရေး

    ဘာသာရေး အခြေမခံတဲ့ နွေဦးတော်လှန်ရေး

    “ဘာသာရေးကနေလည်း မသွေဖွယ်အောင် တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း မစွန့်လွှတ်ရလေအောင် ကြိုးစားနေထိုင်နိုင်ခဲ့ရသလို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ဖေးမကူညီပေးခဲ့တာတွေ”

    ရန်နိုင်

    မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလ အတွင်းမှာ မြေပေါ်မြေအောက် ပူးပေါင်းပါဝင်နေဆဲဖြစ်တဲ့ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်များဟာ အခက်ခဲမျိုးစုံနဲ့ ရှေ့ဆက်နေသလို တော်လှန်ရေးညီကို မောင်နှမများက ရင်းရင်းနှီးနှီး ဖေးမကူညီတတ်ခြင်းကြောင့်လည်း (၃) နှစ်ကျော်ကြာ တော်လှန်ရေးကာလရောက်လာတဲ့အထိ ကွဲပြားတဲ့ ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်တွေနဲ့အတူ အာဏာရှင်ကို အတူတကွတိုက်ပွဲဝင်နေနိုင်ခြင်းဖြစ်တယ်။

    ဘာသာမတူသူတွေဖြစ်ပေမဲ့ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တွေက ကူညီပေးမှုတွေအဖြစ် နာဂစ်ကာလမှာ ရန်ကုန်မြို့တွင်း ဗလီများက ရပ်ကွက်အတွက် သုံးရေများကို လိုက်လံ ဖြည့်ပေးခဲ့တာတွေ၊ ကိုဗစ်ကာလမှာလည်း နွယ်အေးဗလီက ကိုဗစ်လူနာတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ အောက်စီဂျင်အိုးတွေကို အခမဲ့ကူညီပေးခဲ့သလို၊ အခြေခံစားသောက်ကုန်တွေကိုလည်း ဈေးနှုန်းသက်သာစွာနဲ့ ရောင်းချပေးခဲ့တယ်။

    အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် တယောက်ဖြစ်တဲ့ ဦးကိုနီလို ဥပဒေပညာရှင်တယောက်ကလည်း ၂၀၀၈ ခြေ/ဉ ရဲ့ အားနည်းချက်တွေကို အားလုံးနားလည်နိုင်အောင် ဖေါ်ထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့တယ်။ ဦးကိုနီက စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ လက်ချက်နဲ့ မြင့်မြတ်စွာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပေမယ့် မြန်မာ့လူမျိုးတို့ရဲ့စိတ်မှာ တန်ဘိုးဖြတ်မရတဲ့ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ဥပဒေပညာရှင် တယောက် ဖြစ်ပါတယ်။ အချုပ်မကြောက်၊ ထောင်မကြောက် အသက်သေခံရမည်ကို ဂရုမစိုက်ပဲ တိုင်းပြည်နဲ့ ပြည်သူလူထုအပေါ် ရပ်တည်ခဲ့တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်တယောက် ဖြစ်တယ်။ ကိုးကွယ်တဲ့ဘာသာ မတူပေမယ့် တိုင်းပြည်အပေါ် တိုးတက်ပြောင်းလဲ စေချင်တဲ့ ဆန္ဒအတူတူ ရှိကြသူများဖြစ်တယ်။

    (more…)

  • စစ်တပ်ကင်းစင်နယ်မြေဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများ

    စစ်တပ်ကင်းစင်နယ်မြေဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများ

    “ကချင်လူမျိုးတို့၏ရိုးရာဓလေ့ဖြစ်သည့် စစ်အောင်နိုင်ချိန်၌ အောင်ပွဲခံကျင်းပလေ့ရှိသော ပဒန်မနောပွဲများတွင် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်( KIA )အတွက် ကချင်လူမျိုးတို့၏ ကျေးဂျူးကဘာဆိုင်ရော စကားဆိုသံများသည် ကျယ်လောင်စွာ ပြန့်လွင့်နေတော့မည်”

    ကေဂျီ

    လက်ရှိအချိန်တွင်ဖြစ်ပေါ်နေသော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများ၊ နယ်မြေစိုးမိုးလာနိုင်မှုများနှင့် အဖွဲ့အစည်း၏ မှုဝါဒ၊ ရည်မှန်းချက်များပြည့်မှီအောင်ဖော်ဆောင်နိုင်မှုများ တိုးတက်အားကောင်းလာပြီး အောင်မြင်မှုများစွာရရှိလာခြင်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်၏ နိုင်ငံ့အာဏာသိမ်းယူခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော  အကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်ပါသည်။

    ထို့ထက်ပို၍ နိုင်ငံသူ၊နိုင်ငံသားတို့၏ မုန်းတီးမှုနှင့် စွန့်ပစ်ခြင်းခံလိုက်ရသောကြောင့် နိုင်ငံ့တပ်မတော်မှ အကြမ်းဖက်စစ်တပ် အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ကျဆုံးခန်းနေဝင်ချိန် ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်ဟုလဲ ဆိုရပေမည်။

    မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် စစ်တပ်တို့ကြား၌ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးပြဌာန်းခွင့်နှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်း၍မရနိုင်သော ပဋိပက္ခများကြောင့် ပြည်တွင်းစစ်ကို ဆင်နွှဲလာခဲ့ကြသည်မှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှ စတင်ခဲ့သည်ဖြစ်သောကြောင့် လက်ရှိအချိန်အထိ နှစ်ပေါင်း(၈၀)ခန့် ကြာမြင့်လာခဲ့ပြီဖြစ်ရာ ကမ္ဘာ့အရှည်ကြာဆုံးသော ပြည်တွင်းစစ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ပြီးဖြစ်လေသည်။

    မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ပိုင်းဒေသမှ ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် ( KNU/KNLA ) နှင့် မြောက်ပိုင်းဒေသမှ ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်( KIO/KIA ) တို့သည် စစ်တပ်နှင့် နှစ်ပေါင်းအရှည်ကြာဆုံး တိုက်ပွဲဆင်နွှဲလာခဲ့သည့် သဘာရင့်ဝါရင့် သက်တော်ရှည်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းကြီး နှစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။

    (more…)

  • လူသိနည်းသည့် ခွန်အားကြီးသော တော်လှန်ရေး အားသာချက်များ

    လူသိနည်းသည့် ခွန်အားကြီးသော တော်လှန်ရေး အားသာချက်များ

    “ဗိုလ်ဒါဘော ဦးဆောင်သည့် ကော်ဘရာစစ်ကြောင်း၊ Lion Battlion စစ်ကြောင်းဖြစ်ပြီး PDF စစ်ကြောင်းများဖြစ်တဲ့ ကျားဖြူ၊ SOF၊ တောင်ညို၊ ကျားသစ်နက်စသည့် စစ်ကြောင်းများသည် Social Media များပေါ်မှ ပြည်သူများရဲ့ အချစ်တော် စစ်ကြောင်းများ”
    **********************************

    ရန်နိုင်

    နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလအတွင်းမှာ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲဝင်နေကြတဲ့ ဒေသအသီးသီးမှ တော်လှန်ရေးရဲဘော်များ ဆိုသည်က မတရားမှုကို မကျေနပ်ကျလွန်း၍သာ သူပုန်ထသည့်နည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အာဏာရှင်စနစ်တခုကို အမြစ်ပြတ်အောင် ချေမှုန်းခြင်သည့် စိတ်တခုတည်းနဲ့ တိုက်ပွဲဝင်နေကြခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ နှစ် ၈၀ နီးပါး ပြည်သူ့ဘဏ္ဍများစွာဖြင့် လက်နက်အင်အား အပြည့်အစုံတပ်ဆင်ကာ ပြည်ပရန်ကိုတိုက်ထုတ်ဖို့ တည်ဆောက်ထားသည် စစ်တပ်ကို အံတုဖို့ဆို သည်မှာ လွယ်ကူလှသည်တော့မဟုတ်ပေ။

    နီးစပ်ရာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဝင်များဆီမှာ စစ်ပညာသင်ကြားပြီး အခြေစိုက်စခန်းများ တည်ဆောက်ကာ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်၏ စခန်းငယ်များကို တိုက်ပွဲများဖော်ဆောင်ကြရသည်။ ထိုမှတဆင့် စစ်ဆင်ရေးအားကောင်းလာခဲ့ပြီး စိုးမိုးနယ်မြေများဖန်တီး နိုင်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကရင်ပြည်နယ်တွင်အခြေပြုသည့် KNU/KNLA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဦးဆောင်မှုဖြင့် နယ်မြေအသီးသီးမှာ စစ်ကြောင်းများဖွဲ့စည်းကာ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ပူးပေါင်း တိုက်ခဲ့နေကြသည်။ ဖွဲ့စည်းထားသည့် PDF စစ်ကြောင်း အားလုံးသည် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ Ministry of Defence (MOD) ကို ကိုယ်စားပြုထားပါသည်။

    အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လက်နက်ကိုင်ရပေမယ့် တိုက်ပွဲဝင်အတွေ့ကြုံနည်းပါးသည့်အချိန်မှာ ပြောက်ကျား စနစ်ကိုအခြေခံသည့် တိုက်ပွဲများအသွင်တိုက်ခိုက်ကြရသည်။ လက်နက်အင်အား မပြည့်စုံမှုကြောင့် လက်နက်အင်အား လူအင်အားဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်း များအသွင်ဖြင့် တိုက်ပွဲဝင်ကြသည်။ နယ်ခံမဟုတ်သည့် ပူးပေါင်းတပ်များအနေဖြင့် ပူးပေါင်းစစ်ဆင် ရာတွင် ပစ်ပိုင်နယ်မြေ သတ်မှတ်ထားပေမယ့် မထင်မှတ်သည့်နေရာမှ ရန်သူကဝင်လာတတ်တာ ကြုံရသလို၊ နယ်ခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အချိတ်အဆက်မမိချိန်များတွင် တပ်နုပ်နောက်ကျသည့်အတွက် ပိတ်ဆို့ချေမှုန်းခံရခြင်းများ ကြုံခဲ့ရကြောင်း တိုက်ပွဲဝင်ရဲဘော် တယောက်မှသူ၏ အတွေ့အကြုံကို ပြောပြခဲ့ဖူးပါသည်။

    (more…)

  • မင်းအောင်လှိုင်အခြေစိုက်တဲ့ နေပြည်တော်ကို ထိုးဖောက်နိုင်မှာလား?

    မင်းအောင်လှိုင်အခြေစိုက်တဲ့ နေပြည်တော်ကို ထိုးဖောက်နိုင်မှာလား?

    “ရှမ်းမြောက်၊ ရှမ်းတောင်၊ တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်အပါအဝင် တနိုင်ငံလုံးကို စစ်ရင်ဆိုင်ထားရတဲ့ စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ နေပြည်တော်နဲ့ အနီးဆုံးအထိ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေရဲ့ ထိုးဖောက်လာမှုကို မသိပဲမနေပါဘူး။ မတတ်သာလို့သာ မျက်စိစုံမှိတ်နေရပေမယ့်”
    **************************
    မောင်ဝိ

    “မြို့တွေကို အသေခံပြီး လျှောက်ယူစရာမလိုဘူး၊ ဒါပေမဲ့ လိုရင်လိုသလိုတော့ ဝင်တိုက်မှာပဲ၊ အဓိကကျတာတော့ သူတို့ရဲ့အသည်းနှလုံးဖြစ်တဲ့ နေပြည်တော်ကို ဘယ်လိုထိုးဖောက်မလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ စဉ်းစားရမှာပဲ”လို့ KNU ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပဒိုစောတောနီးက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုထားပါတယ်။ အခုလိုပြောဆိုမှုအပေါ် စစ်ကောင်စီတပ်တွေအနေနဲ့ အာဏာသိမ်းခါစအချိန်တွေကလို လက်လွှတ် စပယ်မနေရဲတာတော့ အသေအချာပါပဲ။

    ပဒိုစောတောနီးပြောခဲ့သလိုပါပဲ စစ်ကောင်စီရဲ့ အသဲနှလုံးဖြစ်တဲ့ နေပြည်တော်ကို ထိုးဖောက်နိုင်တဲ့ လမ်းတွေထဲမှာ ကရင်နီစစ်မျက်နှာနဲ့ ပဲခူးတိုင်းအတွင်းက စစ်တောင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းမှ အနောက်ဘက်ကမ်းအထိ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ တရွှေ့ရွှေ့ လှုပ်ရှားမှုတွေပါဝင်ပါတယ်။ အသိသာဆုံးဆိုရင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ နေပြည်တော်မှ မိုင် ၅၀ ခန့်အကွာ၊ တောင်ငူ-ရေတာရှည် မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာတွေထဲက တိုက်ပွဲတွေပဲ ဖြစ်တယ်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့က ရေတာရှည် မြို့နယ် ဒိုးတန်းရွာအနီးတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ ၄၀ ခန့်ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က ရှင်းလင်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။

    နောက်ထပ်လည်း ပဲခူးတိုင်း၊ ထန်းတပင်၊ ဇရပ်ကြီးမြို့ရှိ ခလရ ၇၃ တပ်ရင်း၊ ဇရပ်ရဲစခန်း၊ ချောင်းချားစခန်း၊ မြို့စိုးစခန်း၊ ရှားစေလိုစခန်းအပါအဝင်၊ စစ်ကောင်စီစခန်း ၆ ခုထက် မနည်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့မှာ KNLA ဦးဆောင်တဲ့ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက တပြိုင်နက်တည်း ဝင်တိုက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲသလို အခြေအနေတွေကြောင့် စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ လေယာဥ်၊ ရဟတ်ယာဥ်တွေ သုံးပြီး ပဲခူးတိုင်းအတွင်းက မြို့နယ်တွေ မပေးရရေးအတွက် အပြင်းအထန် ခုခံပိတ်ဆို့နေခြင်းဖြစ်တယ်။

    (more…)

  • မတရားမှုကိုဆန့်ကျင်တဲ့ တော်လှန်လိုစိတ်နဲ့ တော်လှန်ရေးအောင်ပွဲ

    မတရားမှုကိုဆန့်ကျင်တဲ့ တော်လှန်လိုစိတ်နဲ့ တော်လှန်ရေးအောင်ပွဲ

    “တော်လှန်ရေးရဲ့ အောင်မြင်မှုတွေဆိုတာ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒပြခဲ့စဥ်က ရက်ရက် စက်စက်နှိမ်နှင်းပစ်သတ်ခံခဲ့ရတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ နာကြည်းမှု၊ မတရားမှုကို တော်လှန်လိုစိတ်တွေကပေါက်ဖွားလာတဲ့ အောင်မြင်မှုတွေဖြစ်သလို ပြည်သူကို အထင်သေး ရိုင်းစိုင်းစွာနဲ့ စိန်ခေါ်ခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ ကျဆုံးမှုတွေလည်း ဖြစ်ပါတယ်”

    ချမ်းမင်း

    စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု ၃ နှစ်နဲ့ ၁၈ ရက်ပြည့်မြောက်သွားတဲ့နေ့ဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ဖြစ်သလို နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွင်း ပထမဦးဆုံးကျဆုံးခဲ့တဲ့ နေပြည်တော်မှ မြသွဲ့သွဲ့ခိုင် ဦးခေါင်းကိုသေနတ်ထိမှန်သေဆုံးခဲ့ရတဲ့နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ပြည်သူတင်မြှောက်ထားတဲ့ အစိုးရကို အငုံစိတ်များစွာဖြင့် လက်နက်နဲ့အနိုင်ကျင့်ဗိုလ်ကျကာ ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တာအားလုံးအသိပါ။

    ဒီမိုကရေစီဆိုတဲ့ အရသာကို ကောင်းကောင်းကြီးခံစားခဲ့ဖူးတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေအတွက်တော့ စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အခုလို အာဏာသိမ်းမှုကြီးဟာ ဘယ်လိုမှ လက်ခံနိုင်စရာအကြောင်းမရှိတာကြောင့် လူထုတစ်ရပ်လုံးဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီကို ပြန်တောင်းယူခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံးအနေနဲ့ နိုင်ငံတကာကလည်း အာရုံစိုက်လာနိုင်အောင်၊ အကြမ်းမဖက်ဘဲ လိုချင်တဲ့ဒီမိုကရေစီကိုလည်းပြန်လည်ရရှိအောင်အတွက် ဆန်းသစ်တဲ့ နည်းလမ်းပေါင်းစုံနဲ့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်တာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဒီမိုကရေစီနဲ့ထိုက်တန်ကြောင်း ပြသခဲ့ကြပါတယ်။

    မြန်မာပြည်သူတွေဟာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ တိုက်တန်ကြပါတယ်လို့ အားလုံးက လက်ခံထားသော်လည်း အစကတည်းက နိုင်ငံတော်အာဏာကို လိုချင်လို့ကို တမင်သိမ်းယူခဲ့တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းလာပြီး ကျည်စစ်ကျည်တွေအသုံးပြုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒပြနေတဲ့ပြည်သူတွေကို ဖြိုခွင်းခဲ့ကြပါတယ်။ အဲ့ဒီလို စစ်တပ်ရဲ့ ကျည်စစ်ကျည်မှန်အသုံးပြုပြီး အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းတာကြောင့် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ မမြသွဲ့သွဲ့ခိုင်အနေနဲ့ နေပြည်တော်မှာကျဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

    (more…)

  • လူငယ်နဲ့ စစ်မှုထမ်းဥပဒေ

    လူငယ်နဲ့ စစ်မှုထမ်းဥပဒေ

    “အစားကျွေး အနားပေးပြီးရင် ရေတိုက်အသေရိုက်” တယ်ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်အတိုင်း စစ်အခြေခံလေ့ကျင့်ရေးတပ်တွေကို မကြာခင် အဓမ္မပို့တော့မှာဖြစ်တယ် ……….

    မောင်ဝိ

    စစ်မှုထမ်း ဥပဒေအသက်သွင်းခဲ့တဲ့ စစ်ကောင်စီဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကာလအတွင်းပိုင်းကတည်းက ကြိုတင်စီမံထားခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ ထိုအချိန်ကတည်းက နိုင်ငံသားအားလုံး စစ်မှုထမ်းရမည့် အမျိုးသားစစ်မှုထမ်းဥပဒေကို မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင်ထုတ်ပြောခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ပြောဆိုချက်ထဲမှာ နိုင်ငံသားတိုင်း စစ်မှုထမ်းရန် တာဝန်ရှိကာ အမျိုးသား စစ်မှုထမ်းဥပဒေအရ နိုင်ငံသားတိုင်း ၂ နှစ်တန်၊ ၃ နှစ်တန် အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး စစ်မှုထမ်းရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

    “ကျနော်တို့ဆီမှာ အမျိုးသားစစ်မှုထမ်း ဥပဒေ မကျင့်သုံးရသေးဘူး။ နိုင်ငံသားတိုင်းဟာ စစ်မှုထမ်းဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။ အမျိုးသားစစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ကျွန်တော်တို့ မကျင့်သုံးရတာဟာ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေရှိနေလို့ ကျွန်တော်တို့ လုပ်လို့မရဘူး။ စီးပွားရေးအားမကောင်းရင်လည်း ပိုက်ဆံမရှိလို့ မျက်နှာငယ်ရတယ်။ နိုင်ငံရေး အားမကောင်းတဲ့အခါကျတော့ သူများတွေ ကျွန်တော်တို့ကို ပြဿနာမျိုးစုံရှာမှာ။ စစ်ရေးအရ ကာကွယ်ရေးစွမ်းအားမကောင်းတော့ ဖင်ပုတ်၊ ခေါင်းပုတ်လာလုပ်လိမ့်မယ်” လို့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက် နေပြည်တော်မှာပြုလုပ်တဲ့ အစည်းအဝေးမှာ ပြောဆိုခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။


    လက်ရှိမှာလည်း စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ တစ်နှစ်ကို လူဦးရေ ၂၀၀ တွင် ၁ ယောက်သာ တပ်ထဲဝင်ရမယ်လို့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Non-CDM ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ စတင်ပြီး စစ်မှုထမ်းဖို့အကောင်အထည်ဖော်နေတာတွေ့ရပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ စစ်ကောင်စီမှ စစ်မှုမထမ်းမနေရ ကြေညာပြီး၊ တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်များမှာ ပေါ်တာဆွဲခံရမှုများ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဖြစ်ပွါးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ဝန်း စစ်တပ်ကပေါ်တာဆွဲလို့ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ လူငယ် ၃၀၂ ဦးရှိလာကြောင်းနဲ့ လူငယ်တွေကိုလည်း တပ်သားသစ် စုဆောင်းမှုအဖြစ် ခေါ်ယူသွားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

    (more…)

  • သောကတောင်ကြား

    သောကတောင်ကြား

    ပညာသင်လက်စအရွယ်ကလေးတွေအတော်များများဟာ တောတောင်ထဲမှာ စာဆက်မသင်ကြားရဘဲ တနေကုန် ဆော့ကစားရင်းသာ အချိန်ကုန်နေကြရပါတယ်။ လေယာဥ်ပျံအသံကြားရင် စခန်းထဲပြေးဝင်ပုန်းနေလေ့ရှိတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာရသွားရှာသူ ကလေးငယ်လေးတွေလည်း အများအပြားတွေ့ခဲ့ရပါတယ်

    ***********************

    မြူတွေဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ တောင်တန်းတွေကြားမှာ ရေစီးသံတိုးတိုးလေး ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေတဲ့ တောင်ကျချောင်းကလေးတွေ ရှိပါတယ်။ တောင်ကျချောင်းကလေးတခုကတော့ အဆင်ပြေသလို ဆောက်လုပ်ထားရတဲ့ ယာယီစစ်ဘေးရှောင်စခန်းလေးတခုကို ပတ်ခွေရစ်ပတ်လို့ စီးဆင်းသွားပါတော့တယ်။ တမြို့လုံး ကြေမွပျက်ဆီး မီးလောင်သွားရတဲ့ မိုးမိတ်မြို့ထဲကနေ မသေကောင်းမပျောက်ကောင်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာတဲ့ မိသားစု (၅၀) နီးပါးဟာ ဒီယာယီစစ်ရှောင်စခန်းလေးထဲမှာ အဆင်မပြေမှုတွေကို ကြံ့ကြံ့ခံရင်း ဖြတ်သန်းနေကြတာ တစ်လပြည့်သွားခဲ့ပါပြီ။

    စခန်းမှာ လူဦးရေ (၁၈၂)ယောက် နေထိုင်ပြီး ကလေးငယ် (၇၀) ကျော်လည်း ပါဝင်ကြပါတယ်။ ဒီအထဲမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်လောင်း ()ဦးက မွေးဖို့ဖွားဖို့ သိပ်မလိုတော့ဘူးလို့ သိရပါတယ်။ တောအုပ်ထဲမှာ သားဖွားဆရာမ ဒါမှမဟုတ် ကလေးမွေးပေးနိုင်တဲ့ လက်သည်တယောက်မှ မရှိဘဲ သူတို့ကိုယ်ဝန်တွေကို ဘယ်လိုမီးဖွားရမလဲဆိုတာ စဥ်းစားရင်း စိတ်ပူမိတယ်လို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တဦးက ရင်ဖွင့်လာပါတယ်။

    (more…)

  • နိုင်ငံရေးဦးတည်ချက် (၆) ရပ်အား စစ်ကောင်စီလက်ခံပါက အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်းကိစ္စ ဆွေးနွေးမည်

    နိုင်ငံရေးဦးတည်ချက် (၆) ရပ်အား စစ်ကောင်စီလက်ခံပါက အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်းကိစ္စ ဆွေးနွေးမည်

    RNA_ဇန်နဝါရီ(၃၁)၊၂၀၂၄ ခုနှစ်။

    စစ်အာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းရေနှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အတူတကွလက်တွဲတော်လှန်တိုက်ပွဲဝင်နေကြသော အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဘုံသဘောထားရပ်တည်ချက်ကို NUG မှ ယနေ့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာတွင် နိုင်ငံရေးဦးတည်ချက် (၆) ရပ်အား စစ်ကောင်စီလက်ခံပါက အာဏာလွှဲပြောင်းခြင်းကိစ္စ ဆွေးနွေးမည်ဟု သိရသည်။

    နိုင်ငံရေး ဦးတည်ချက် (၆) ရပ်မှာ ၁။ စစ်အာဏာသိမ်းထားမှုကို ဖယ်ရှားပြီး မြန်မာစစ်တပ်၏ နိုင်ငံရေး၌ ပါဝင်နေခြင်းအား အဆုံးသတ်ရန်။ ၂။ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအားလုံးကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အရပ်သားအစိုးရ၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ အပြည့်အဝထားရှိရန်။ (၃) ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းရန်နှင့် ယင်းကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုမှန်သမျှ တိုက်ဖျက်ရန်။ (၄)။ သက်ဆိုင်သူများအားလုံးလက်ခံနိုင်သော ဖက်ဒရယ်နှင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အခြေခံသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းရန်။ (၅) ထွက်ပေါ်လာသော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုအသစ်အား တည်ဆောက်ရန်။ (၆) ပဋိပက္ခအတွင်း မတရားကျူးလွန်ခံရသူများအတွက် တရားမျှတမှုရရှိရေး နှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုရရှိရေး လုပ်ငန်းစဉ်ဖော်ဆောင်ရန်တို့ဖြစ်သည်။

    (more…)

  • စစ်ကောင်စီ စိုက်ပျိုးသောဖရဲခင်းနှင့် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာ

    စစ်ကောင်စီ စိုက်ပျိုးသောဖရဲခင်းနှင့် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာ

    “ပြည်တွင်းစစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို အသုံးပြုသောအခါ အသုံးပြုသော စစ်ခေါင်းဆောင်သည် အနှေးနှင့် အမြန်ကျဆုံးခြင်းအ‌ခြေအနေသို့ ရောက်ရှိရသည်”
    ******************************
    မီးသွေး

    မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ လက်ရှိအခြေအနေမှာ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးအပါအဝင် အဘက်ဘက်မှ ကျဆင်းပြီး ဖယိုဖရဲ အခြေအနေနှင့်ကြုံတွေ့နေရသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ နိုင်ငံရေး သွေးခွဲနည်းဗျူဟာဖြစ်သော လူမျိုးရေးသွေးခွဲခြင်းနှင့် ဘာသာရေးမှိုင်းတိုက်ခြင်း တို့ကိုပါ လုပ်ဆောင်လာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

    ဗမာစစ်တပ်၏ နိုင်ငံရေးရင့်ကျက်မှု (Political Maturation) သည် ယနေ့အချိန်မှာ အသုံးမဝင်တော့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်ကတည်းက စတင်လိုက်သည့် ပြည်တွင်းစစ်ကြီးဟာလည်းအရှိန်အမြင့်ဆုံး ရောက်ရှိနေပြီးတော့ နိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိတိုက်ပွဲများတွင် ကြည်း၊ရေ၊လေ အကုန်အသုံးပြု စစ်ဆင်ရေးများပြုသော်လည်း အဘက်ဘက်တွင် အထိနာကာ ကျရှုံးလျက်ရှိသည်။

    စစ်ကောင်စီသည် ခေတ်အဆက်ဆက် စစ်ရေးတွင်ကောင်းမွန်စွာ မထိန်းသိမ်းနိုင်သောအခါ နိင်ငံရေးထည့်သွင်းပြီး မဟာဗျူဟာဆွဲထားသော အပြန်အလှန်နားလည်မှုနှင့် တာဝန်ရှိမှု (mutual understanding and responsibility) ပါဝင်သည့် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်တတ်သည်ကို တွေ့ရှိရပေမည်။ ထိုသို့သော လုပ်ရပ်နှင့်မဟာဗျူဟာများသည် ပြည်ပကျူးကျော်စစ်များတွင်သာ ထိရောက်သော်လည်း တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအချင်းချင်း ဖြစ်ပွား‌သော ပြည်တွင်းစစ်များတွင် အသုံးပြုပါက မိမိလည်ပင်းကြိုးကွင်းစွပ်သကဲ့သို့ ဆိုးကျိုးများကြုံတွေ့ရမည်သာ မုချအသေအချာပင်ဖြစ်သည်။

    ယခုလို ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို နိုင်ငံတကာ အခြေအနေဖြင့်နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ယူကရိန်းနိုင်ငံရှိ ပြည်သူပြည်သားများသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ကျုးကျော်စစ်ကို ခုခံဖို့အတွက် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို အသုံးပြုကာ ခုခံခြင်းဖြင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသားအချင်းချင်း အပြန်အလှန်နားလည်မှုနှင့်တာဝန်ရှိမှုကို ပြသနိုင်မည်ဖြစ်ပေသည်။ အာဏာရှင်စစ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် ပြည်တွင်းစစ်အများဆုံးတွေ့ရသော အာဖရိကနိုင်ငံများတွင်လည်း ပြည်တွင်းစစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို အသုံးပြုသောအခါ အသုံးပြုသော စစ်ခေါင်းဆောင်သည် အနှေးနှင့် အမြန်ကျဆုံးခြင်းအ‌ခြေအနေသို့ ရောက်ရှိရသည်ကိုတွေ့ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
    (more…)

  • စစ်ကောင်စီအတွက် အိမ်မက်ဆိုးများပေးနေသော AA

    စစ်ကောင်စီအတွက် အိမ်မက်ဆိုးများပေးနေသော AA

    “ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်ရေးခဏ ငြိမ်သက်သွားသော်လည်း ရခိုင်ဒေသတွင် စစ်ကောင်စီ၏ စခန်းကုန်းများ တစ်ခုပြီးတစ်ခု သိမ်းပိုက်ခံနေရပြီး ယခု မင်းပြားမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်လျက်ရှိရာ မကြာမီတွင် မင်းပြားမြို့ကိုပါ စစ်ကောင်စီမှ လက်လွှတ် ဆုံးရှူံးရတော့မည်”
    ***********************
    သူရိန်

    ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ရှမ်းမြောက်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ရပ်တန့်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ရခိုင်ဒေသအတွင်း စစ်ကောင်စီအထိနာပြီး စစ်စခန်းများလက်လွှတ် ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ အလုံးအရင်းလိုက် လက်နက်ချပြီး ထွက်ပြေးမှုများနှင့် သိမ်းဆည်းရရှိသည့် ဗျူဟာကုန်း များ၊ အဓိကစစ်စခန်းများကို တဟုန်းထိုး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး ကျန်ရှိသည့် စစ်စခန်းများကိုလဲ တိုက်ခိုက်လျက်ရှိပြီး ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ကြေငြာချက်ထုတ်ထားသည်။

    ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA သည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လှုပ်ရှားမှုမရှိ ငြိမ်သက်နေခြင်းကို တစ်နိုင်ငံလုံးမှ ပြည်သူများအနေဖြင့် အထင်အမြင် လွဲမှားမှုများရှိခဲ့သည်။ စစ်တပ်နှင့် အပစ်ရပ်ခဲ့ချိန်က တကယ်မြေပြင် သတင်းအမှန်ကို မသိခြင်းကြောင့် ဖြစ်လိမ့်မည်။ အာဏာသိမ်းပြီးအချိန်ကာလကတည်းက ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA သည် ထွက်ပြေးလာသောမြို့ပြမှ လူငယ်များကို လက်ခံခဲ့ပြီး စစ်သင်တန်း သင်ကြားပေးခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိပြီး ဆိုရှယ် မီဒီယာ ပေါ်သို့ သတင်းမပြန့်စေရန် လုပ်ဆောင်နေသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ လျိုဝှတ်စွာ လုပ်ဆောင်သင့်သဖြင့် အာဏသိမ်းဖြစ်စဉ်တွင် ပါဝင်မပတ်သက်သည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် တိုးတိတ်စွာ လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

    ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA သည် ညီနောင်မဟာမိတ် အဖွဲ့အစည်း (၃) ဖွဲ့သည် ဆယ်စုနှစ်နီးပါး အချိန်ကာလတစ်ခုကို နိုင်ငံရေးစားပွဲဝိုင်းတွင်သာမက စစ်မြေပြင်၌ပါ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် အသက်၊ သွေး၊ ချွေး ပေးဆပ်မှုများစွာဖြင့် စည်းစည်းလုံးလုံး အတူတကွ လက်တွဲတိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသော စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး ညီနောင်မဟာမိတ်များဖြစ်ကြသည့်အပြင် တစ်ဖွဲ၏ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ကို တစ်ဖွဲက လေးစား အသိအမှတ်ပြုပြီး မည်သည့်ကိစ္စတွင်မဆို စိတ်ရင်းစေတနာမှန်ဖြင့် အကောင်းဆုံးဖေးမကူညီခဲ့ကြသည်။


    “တစ်ဖွဲ့၏ပြဿနာသည် သုံးဖွဲစလုံး၏ ပြဿနာဖြစ်သည်” ဟူသော မူဝါဒကို ချမှတ်ပြီး ယနေ့အချိန်အထိ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေသည်ဟု ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ချက်ထားသည်။

    (more…)