Category: ဆောင်းပါး

လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ မွေးရာပါ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အသက်ရှင် သန်ခြင်းဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးများ ဆိုးရွားစွာ ပျက်သုဉ်းလျှက်ရှိပါသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ လူထုအပေါ် ဖမ်းဆီးညှင်းပမ်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်မှုနှင့် အခြားသော ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန် နေခြင်းများကို လျင်မြန်စွာ အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းပစ်မှသာလျှင် အေးချမ်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်

လင်းယုန်

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးကြေငြာစာတမ်း၏ အပိုဒ် (၃) တွင်လူတိုင်း၌ အသက်ရှင်ရန်လွတ်လပ်မှုခွင့်နှင့် လုံခြုံစိတ်ချခွင့်ရှိသည်။ အပိုဒ်(၅) တွင် သူကိုမျှ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း (သို့တည်းမဟုတ်) ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ လူမဆန်စွာ ဂုဏ်ငယ်စေသောဆက်ဆံမှုမပြုရ (သို့မဟုတ်)အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းမပြုရ။ အပိုဒ်(၂၁)တွင် လူတိုင်းတွင်မိမိနိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်ရေး၌ ကိုယ်တိုင်လွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ဆောင်ရွက်နိုင်ခွင့် ရှိသည်။ “ပြည်သူပြည်သားတို့၏ ဆန္ဒသည် အုပ်ချုပ်အာဏာ၏ အခြေခံဖြစ်ရမည်” ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။

လူ့အခွင့်အရေးဆိုသည်မှာ လူသားတိုင်းပိုင်ဆိုင်သည့်ရပိုင်ခွင့်ဖြစ်သည်။ လူ့အခွင့် အရေးများကို အရေးမထား၊ မထီလေးစားပြုခြင်းသည် လူခပ်သိမ်း၏ အကျင့်သိက္ခာကို ချိုးဖောက်ဖျက်ဆီးတတ်သည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အပြုအမူများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ခြင်း၊ လွတ်လပ်စွာ ဖွင့်ဟပြောဆိုနိုင်မှုမရှိခြင်း၊ လွတ်လပ်စွာ သက်ဝင်ယုံကြည်နိုင်မှု မရှိခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ ချို့ငဲ့ခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။

(more…)

“ကျူးဘားနိုင်ငံ တော်လှန်ရေးတွင်လည်း ပျူစောထီးကဲ့သို့ သတင်းပေးဒလန်များကို ခရီးလမ်းတလျှောက် အရေးယူ ရှင်းလင်းပြီးမှသာ ပြည်သူ့ရဲဘော်များက နယ်မြေစိုးမိုးမှု အပြည့်အဝ ရယူနိုင်ခဲ့”

မေဇော်

စစ်ကိုင်းတိုင်းသည် ဒေသခံလူထု၏ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အင်အားကောင်းရာ နယ်မြေဖြစ်သဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်၏ အထူးမျက်စိကျရာဒေသဖြစ်သည်။နေ့စဉ်နီးပါး ဆိုသလိုပင် စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် နေထိုင်သူ ပြည်သူများမှာ အသက်လုကာ အိုးအိမ်စွန့်ပြီး ထွက်ပြေးနေရသည်။ ယခင်ကဆိုလျှင် တရွာပြေးလျှင် နောက်တရွာက ကူညီ ခေါ်ယူကျွေးမွေးထားနိုင်သည့် အခြေအနေ၊ သို့သော် ယခုအခါ ရွာအားလုံးနီးပါး စစ်ကောင်စီ၊ ပျူစောထီးနှင့် ပြည်သူ့စစ်များ လက်ချက်ကြောင့် ပြာပုံနီးနီး ဖြစ်ခဲ့ရပြီ ။

ယခုအခါလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ် အနောက်ခြမ်းမှ ချမ်းသာကြီးနှင့် မြကန်ကျေးရွာ အနီးတဝိုက် ကျေးရွာများရှိ ပြည်သူ ၆၀၀၀ ဝန်းကျင်သည် စစ်ဘေးရှောင်နေကြရပြန်သည်။ အကြောင်းမှာ ပျူစောထီးများက ရွာများထဲသို့ ဝင်ရောက်သောင်းကျန်းနေကြခြင်းဖြစ်၏။ နေအိမ်များကို မီးရှို့ပြီး လယ်စိုက်နေကြသည့် ပြည်သူများကို ပါသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီ ထောက်တိုင် ပျူစောထီးများမှာ ရိက္ခာပြတ်လတ်မှုကို ကြုံတွေ့နေရပြီး ပြည်သူများ၏ ပစ္စည်းများ စားသောက်ကုန်များ ဝင်ရောက်လုယက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

စစ်ကောင်စီ၏ နယ်ခံဒလန်များ ဖြစ်ကြသည့် ပျူစောထီးများသည် ဒေသခံလူထုသေကြေပျက်စီးရသည့် အဓိက တရားခံပင်ဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များမှာ တာဝန်ကျရာ နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းထမ်းဆောင်ရသည့်အတွက် နယ်မြေမကျွမ်းကျင်ကြ။ ထိုအတွက် စစ်ကြောင်းထိုးပါက ဒေသခံဒလန်များဖြစ်သည့် ပျူစောထီးများ၊ ပြည်သူ့ စစ်များနှင့် ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားလေ့ရှိသည်။ ပျူများမှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းများ လာရောက်ပါက တအိမ်တက်တအိမ်ဆင်း လက်ညှိုးထိုးကာ လမ်းပြခေါ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ ပျူများ၏ သတင်းပေးမှုကြောင့် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသော လူငယ်၊ လူကြီး၊ ကလေး အရွယ်စုံရှိခဲ့သည်။

(more…)

အညာတော်လှန်ရေးစစ်သည်တွေဟာ နယ်မြေအနေအထားနဲ့ လက်နက်အင်အား စစ်ကောင်စီ လောက်အားမကောင်းပေမယ့် အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်မှာ အာဏာရူး မင်းအောင်လှိုင်တို့အုပ်စုကို တစ်ပြုတ်ပြုတ် အမှည့်ချွေနိုင်အောင် လှုပ်ရှားနိုင်သည့် ရဲရင့်သော စစ်သည်တော်တွေ ဖြစ်လာကြပါသည်။ ဒီတစ်ခေါက် အညာမြေ၏ တော်လှန်ရေးကတော့ သီပေါမင်းပါတော်မူချိန် အုံးကြွမူတွေလို မင်းလောင်းထမှုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်တာကို ဖြိုခွင်းပုံကြမ်းတမ်းရာမှ အညာလူငယ်များခံပြင်းဒေါသစိတ် ကြောင့် ထကြွလာတာဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဆုံးရှုံးပေးဆပ်လိုက်ရသည့် သွေးကြွေးတွေကို ပြန်လည်ရယူရန်၊ အဖိနှိပ်ခံ စစ်ကျွန်ဘဝမှလွတ်မြောက်ရန် ရုန်းထလာခြင်းဖြစ်ပါသည်။

လင်းယုန်

အညာမြေ၏ ရာသီဥတုသည် ပူလောင်အိုက်စက်လွန်းပါသည်။ မိုးရာသီတွင်း၌ပင် မိုးကား တော်ရုံနှင့်မရွာ။ အညာ၏အပူကိုမိုးက မအံတုနိုင်ရှာ။ အညာဒေသသည် သစ်ရိပ် ဝါးရိပ်ရှားပါးပြီး အများအားဖြင့် ထန်းပင်၊ ထနောင်းပင်များ၊ တမာပင်များသာ ပေါက် ရောက်တတ်သည့် ဒေသဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ စစ်ဘီးလူးတို့၏ရှို့မီးများကား အညာမြေ တစ်ပြင်လုံးဟုန်းဟုန်းတောက်လျှက်ရှိသည်။ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ် ဆုံးရှုံးခြင်း ဟူသော သောကပရိဒေဝအပူများ၊ ကြိတ်မနိုင်ခဲမရ ခံပြင်းရသော အပူများကား အပူတကာအပူဆုံး ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။

ယခင်က စစ်အုပ်စုများ နယ်စပ်ဒေသ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများကြားတွင် ကျင့်သုံး လေ့ရှိသည့် ရိက္ခာဖြတ်၊ ဘဏ္ဍာငွေဖြတ်၊ သတင်းအဆက်အသွယ်ဖြတ်၊ လူထုနှင့်အဆက်အသွယ်ဖြတ်၊ ဖြတ်လေး ဖြတ်ဟုခေါ်သည့် အကုန်သတ်၊ အကုန်ဖြတ်၊ အကုန်မီးရှို့ စသည့် ရက်စက်မှုပေါင်းစုံဖြင့် အညာဒေသအပေါ် ကျင့်သုံးလာပါသည်။ တိုက်လေယာဉ်များအသုံးပြုပြီး အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ၏ အိုးအိမ်များအပေါ်ဗုံးကြဲမီးရှို့၊ အရွယ်မရောက် သေးသည့်ကလေးသူငယ်များကို သတ်ဖြတ်၊ အမျိုးသမီးများကို မုဒိမ်းကျင့်၊ ကျွဲနွား တိရိစ္ဆာန်များကိုပင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မီးရှို့သတ်ဖြတ်၊ နာတာရှည်ရောဂါ ခံစားနေရသည့်လူနာများ၏ ဆေးကုသရန်စုဆောင်းထားသော ငွေကြေးများကို အဓမ္မလုယူခြင်းစသည့် ရက်စက်မှုအပေါင်းသရဖူဆောင်း ပြုမူကျူးလွန်လာကြပါသည်။

စစ်အာဏာမသိမ်းခင်နှစ်များတွင် ဒေသရာသီဥတုပူပြင်းသော်လည်း အညာသူ အညာသားတွေမှာ အပူနည်းသည်။ အရပ်သားအစိုးရ NLD ကိုမဲပေးရွေးချယ်ခဲ့သော အညာသူ အညာသားတို့သည် ၎င်းအစိုးရ လက်ထက်တွင် မျှော်လင့်ချက်တချို့ထင်ပေါ်လာသည်။ လမ်းတွေကောင်းလာသည်။ လျှပ်စစ်မီးတွေရလာသည်။ ပညာရေးအတွက်ပူစရာမရှိချေ။ ရောင့်ရဲတင်းတိမ်တတ်သော အညာသူအညာသားများအဖို့ အလုပ်လုပ်သ လောက် ဝင်ငွေရကြသည်။ တစ်ဆယ့်နှစ်လရာသီ အလှူမင်္ဂလာပွဲများနှင့် စည်ကားသည်။ Covid-19 ရောဂါကိုကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးခံစားရပြီးနလံထရန်အားယူကြိုးစားနေချိန်စစ်အုပ်စုကအာဏာသိမ်းလိုက်သည်။သူတို့၏မျှော်လင့်ချက်များရိုက်ချိုးဖျက်စီးခံရသည်။

(more…)