Category: ဆောင်းပါး

  • စာပြင်စာတည်း၏မှတ်စုများ ( ၁၀) (၁၁)

    စာပြင်စာတည်း၏မှတ်စုများ ( ၁၀) (၁၁)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    ဝိပဿနာဆိုင်ရာများ
    အရှင်အာနန္ဒာ။  ။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ခက်တယ်ပြောကြတယ်။တပည့်တော်တော့ ခက်တယ်မထင်ဘူးဘုရား ။ မြတ်ဗုဒ္ဓ – ဒီလိုမပြောနဲ့ အာနန္ဒ၊တွေးကြည့်ရုံနဲ့သိတဲ့တရားမျိုးမဟုတ်ဘူးပညာရှိတွေသာ ခံစားသိရှိနိုင်တဲ့တရားမျိုး ဖြစ်တယ်။ သဘောကို စိတ်နဲ့ကြည့် ရုပ်သဘော နာမ်သဘောကိုမျက်စိနဲ့မကြည့်ပါနဲ့စိတ်နဲ့ကြည့်ပါ။ဝေဒနာကို ဆွေမျိုးမတော်လိုက်ပါနဲ့သဘောကိုပဲ မိအောင်ရှုပါ ။သဲအင်းဂူဆရာတော်

    အတွင်းလောကဓံကိုမှ သည်းမခံနိုင်ရင်အပြင်လောကဓံကိုလည်း သည်းမခံနိုင်ဘူး။
    သဲအင်းဂူဆရာတော်
    အရှိအသိ ကိုက်အောင်ကြည့်ကြည့်တဲ့အခါမှာ စိတ်ရှည်ရမယ်နော။ မြောက်ဦးဆရာတော်
    နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာဆိုတာမသိသေးလို့မို့ မလိုချင်ကြသေးတာနော။ သိရင်တော့ လိုချင်ပြီ။ဒီကနေ့ တရားအားထုတ်နေကြတယ်ဆိုတာ သိအောင်လို့ ကြည့်နေကြတာ။ မြောက်ဦးဆရာတော်
    မင်းစည်းစိမ်ကို ရလို့မို့ မအိုတော့ဘူး မသေတော့ဘူးမှတ်သလား
    ပံ့သကူမထေရ် တပည့်တော်သည် မိမိအစိုးရသည့် မြေပြင်အားလုံးကို အရှင်မြတ်များအား လှူဒါန်းပါသည်အရှင်ဘုရား။ဤသို့ လှူဒါန်းရသောကောင်းမှုကြောင့်  တပည့်တော်သည် နတ်ပြည်သို့လည်း မရောက်လိုပါ၊ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့လည်း မရောက်လိုပါ၊မင်းစည်းစိမ်ကိုလည်း မခံစားလိုပါ။မင်းစည်းစိမ်ဟူသည်မှာ ရေပွက်ပမာ တစ်ခဏမျှသာ ခံပါသည်။ဤကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် တပည့်တော်ရလိုသောဆုမှာ အရိယာသံဃာတော်များ တန်ဖိုးထားကြသော မိမိစိတ် မိမိထိန်းချုပ်နိုင်ရေးပင် ဖြစ်ပါသည်ဘုရား။ယင်းဥစ္စာရတနာသည် မည်သည့်အခါမျှ ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်မှုမရှိသည့် ဥစ္စာရတနာဖြစ်ပါသည်ဘုရား။ အသောကမဟာရာဇာ

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ( ၉)

    စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ( ၉)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    ပူဇော်သကာ၊ ငဲ့စပါ၍၊ဤစာဆိုမှ၊ငါ့ကိုလူများ၊ကြည်ညိုပွားအံ့၊ပျိုထွားအရွယ်၊သင့်ရုံငယ်က၊ဆန်းကြယ်အထူး၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို၊ထိမ်မြူးမနေ၊ဖော်ထုတ်ပေမှ၊ညာကြေလွှံ့ကြား၊ကျော်ထင်ရှားအံ့၊နှစ်ပါးဤသို့၊မကြံမြို့တည့်။ အရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၊ဘူရိဒတ်ဇာတ်ပေါင်းပျို့
    စံပယ်တင် ရွှေမင်မှဲ့ရယ်နှင့်ဖြူုဖြူနွဲ့ကိုတဲ့ မောင်စိတ်ထင်၊ပါးပြင်မှာ ဝက်ခြံပုန်းကိုထုံးတို့မှ ယဉ်။ ဇာတ်မင်းသား ပုံမောင်ကြံ
    ဒေဝဒတ်အား လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်သည့် မသူတော်တရား ၃ ပါး
    ၁။ အလိုဆိုးရှိခြင်း၊
    ၂။ မိတ်ဆွေ ယုတ်ရှိခြင်း၊
    ၃။ အနည်းငယ်မျှသော တရားထူးကို ရခြင်းဖြင့် အကြား၌ ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ရောက်ခြင်း။
    (ဝိ၊၄။၃၆၆။) (ဝိ၊၅။၂၂၂။) (ဝိ၊မြန်၊၄၊၃၇၂။) (ဝိ၊မြန်၊၅။၃၁၀။)

    ဒေဝဒတ်အား လွှမ်းမိုးနှိပ်စက်သည့် မသူတော်တရား ၈ ပါး
    ၁။ လာဘ်ရခြင်း၊
    ၂။ လာဘ် မရခြင်း၊ ၃။ ကျော်စောခြင်း၊ ၄။ မကျော်စောခြင်း၊ ၅။ ကောင်းစွာ ပြုစုခြင်း၊
    ၆။ ကောင်းစွာ မပြုစုခြင်း၊ ၇။ အလိုဆိုးရှိခြင်း၊ ၈။ မိတ်ဆွေယုတ်ရှိခြင်း။
    (ဝိ၊၄။၃၆၅။) (ဝိ၊မြန်၊၄၊၃၇၁။)

    ကသိုဏ်းရှုရာ၌လည်းကောင်းဘာဝနာပွားများရာ၌လည်းကောင်းကသိုဏ်းရှုကွင်းရှုကွက်ကျဉ်းလေ၊ဘာဝနာရှုကွင်းရှုကွက် ကျဉ်းလေခရီးရောက်လေလေ ဖြစ်သည်။
    ပါရဂူသမိုင်းသင်ခန်းစာ…မှ
    ယောနယ်
    ကျွန်တော်တို့ ယောနယ်ဆိုတာကကိုယ့်စကားကြောင့် သူတစ်ဖက်သား စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှာကိုတောင် စိုးရိမ်တတ်တဲ့နယ်မြေပါ။တစ်ခုခု စကားလွန်မလိုဖြစ်ရုံလောက်တောင်မှ-
    ” အကုန်အနှံ့မသိလို့ ပြောတာရယ်နော၊စိတ်ဆိုးလည်းမနေနဲ့ဦး” လို့ သူတစ်ပါးကို စိတ်ဖြေပေးတတ်တဲ့ အလေ့ရှိတယ်။ သူတစ်ပါးပြောတဲ့စကားကိုလည်း တစ်လုံးချင်းကအစ တန်ဖိုးထားနားလည် ခံစားတတ်ကြတယ်။ကျွန်တော်တို့ယောနယ်ရဲ့ စိတ်ယဉ်ကျေးမှုပါ။အသေအချာသတိထားကြည့်လေ ချစ်စရာကောင်းလေလေပေါ့ဗျာ။

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏မှတ်စုများ ( ၈)

    စာပြင်စာတည်း၏မှတ်စုများ ( ၈)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    အားထုတ်ပါ
    ကံမလို့ အောင်မြင်လာတာမဟုတ်ဘူး။ကျုပ်အောင်မြင်မှုအကြောင်း ရှာဖွေကြည့်မယ်ဆိုရင် ဉာဏ်က တစ်အောင်စလောက်ပါပြီး ဝီရိယက တစ်တန်လောက်ပါတယ် -သောမတ်အက်ဒီဆင်
    သမ္မတိ သန္တစိတ္တော ဘဝတီတိ သမဏော၊ကာရိတဝသေန ပန ကိလေသေ သမေတိ ဥပသမေတီတိ သမဏောတိ နိဗ္ဗစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။(နီတိဓာ၊ ၂၃၆)
    သမဏန်တိ သမိတပါပံ။(ထေရဂါထာ၊ ဋ္ဌ (၂) ၊ ၃၄၆)
    ငြိမ်းချမ်းတဲ့စိတ်ရှိရင် သမဏ(ရဟန်း)။
    ကိလေသာအပူတွေ ငြိမ်းအောင် လုပ်ရင် သမဏ။
    ငြိမ်းအေးပြီးသော အကုသိုလ်တရားတွေ ရှိရင် (အကုသိုလ်တရားတွေ ငြိမ်းသွားအောင် ကျင့်ကြံနေထိုင်ရင်) သမဏ။
    (ဖြည့်စွက်)ကိုယ်တိုင်လည်း ငြိမ်းချမ်း သူတစ်ပါးကိုလည်း ငြိမ်းချမ်းအောင် တရားရေအေး တိုက်ကျွေးဟောပြနိုင်ရင် သမဏ။ ရတုသစ်ထံမှ ကူးယူသည်။

    လူသားတစ်ဦးရဲ့ မျက်ရည်။
    ၁၉၉၇ ခုနစ်မှာ ဒေါက်တာမိုက်ကယ်အဲရစ်ဟာ ကင်ဆာရောဂါ ခံစားနေရမှန်းသိခဲ့ပါတယ်။
    ဆရာမိုက်ကယ်ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ဘူတန်၊ တိဘက်၊ ဟိမဝန္တာ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် သမိုင်း ဆိုင်ရာပညာရှင်ပါ။ ဆရာမိုက်ကယ်ရဲ့ဝေဒနာဟာ တစ်ဖြည်းဖြည်းဆိုးလာပြီး ဘဝရဲ့ နောက်ဆုံးအချိန်ကို တစ်ဖြည်းဖြည်းရောက်လာခဲ့ပါတယ်။
    ဆရာမိုက်ကယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ဆိုးဝါးလာတဲ့အတွက် သူဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ဆုံခွင့် တောင်းပါတယ်။ စစ်အစိုးရက ဗီဇာမပေးပါဘူး။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို သွားတွေ့ဖို့ခွင့်ပြုမယ်လို့ပြောပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အနေနဲ့ ရွေးချယ်ရခက်ခဲခဲ့ပါတယ် ။ မြန်မာနိုင်ငံအရေး နှင့် သူမရဲ့မိသားစုသေရေးရှင်ရေး ကြားမှာ သူမဟာ မြန်မာနိုင်ငံကနေတစ်ဖဝါးမှမခွါဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ သူမထွက်သွားရင်မြန်မာနိုင်ငံထဲပြန်ဝင်ခွင့် မပြုမှာစိုးလို့ပါ။

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ( ၆)/(၇)

    စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ( ၆)/(၇)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    ဒါဒါဝါဒလို၊နတ္ထိဝါဒလို အစွန်းရောက်တဲ့အတွေးအမြင်တွေကတော့ သူ့အလိုအလျောက်ကျဆုံးသွားမှာဖြစ်ပါတယ် -မျိုးသန့်
    ရံဖန်ရံခါမှ ကြုံရတတ်သည့်စာအုပ်ကောင်း တစ်အုပ်တလေကပီတိစောင်းကြိုးကို တီးခတ်သွားတတ်၏။ -လီး အိုင်ယာကော့ကာ
    ထို့အတူ စစ်တိုက်ခြင်း ခွေးရူးသတ်ခြင်း လူဆိုးသူခိုးများကိုနှိမ်နင်းခြင်းစသော အကုသိုလ်လုပ်ငန်းများ၌ အကုသိုလ်ကား အကုသိုလ် သတ်သတ်ဖြစ်၏။သို့ရာတွင် ယင်းအကုသိုလ်သည် ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့် ဆိုင်ရာကုသိုလ်အား ကျေးဇူးပြုနိုင်၏။လောက၏အစီးအပွားအတွက်၊ဓမ္မဝါဒရှင်သန်ထွန်းကားရေးအတွက်၊မိမိ၏အကျိုးစီးပွားကိုမငဲ့ခြင်း အနစ်နာခံခြင်း တာဝန်ကို ကျေပွန်အောင်ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ကုသိုလ်သဘောရှိ၏။ထိုကုသိုလ်ကားကုသိုလ်သတ်သတ်ဖြစ်၏။ ငါ ငါ့ဥစ္စာ ငါ့အတွက် ဟူသော အတ္တကို ပို၍ပို၍ ခေါင်းပါးစေသောကုသိုလ်ဖြစ်၏။သံသရာတစ်ဖက်ကမ်းနှင့် ပို၍ပို၍နီးကပ်လာသောကုသိုလ်ဖြစ်၏။ယင်းကုသိုလ်က ဆိုင်ရာ အကုသိုလ်ကိုပယ်နိုင်၏။ ဦးရွှေအောင်မဟာဝိဇ္ဇာ(သက္ကတ)ဝဋံသကာနှင့်သိရောမဏိကုသိုလ်နှင့်အကုသိုလ်(ဒု-ကြိမ်။ရာပြည့်တိုက်ထုတ်)စာ-၁၇

    အို…ဗြဟ္မဒတ်မင်းဝမ်းနည်းလို့ ငိုကြွေးလို့ ကြီးပွားမှုကို နည်းနည်းလေးတောင်မရပါ။ဝမ်းနည်းဆင်းရဲနေတာကို ရန်သူတွေသိသွားရင် ဝမ်းသာကြတယ်။ပညာရှိဆိုတာ ရန်သူတွေ ဝမ်းသာစရာအကြောင်းကို မလုပ်သင့်ပါ။ ၊ဇာတက၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၉၁၊
    တချို့လူတွေက ပါတီတစ်ခုထဲမှာ အကျင့်ပျက်စီးချင်တိုင်း ပျက်စီးပြီးတဲ့နောက် ဘာမှမဖြစ်ခဲ့သလိုပုံစံနဲ့ ပါတီအသစ်၊ဒါမှမဟုတ် လှုပ်ရှားမှုအသစ်တစ်ခုခုမှာ ရှေ့တန်းကနေပြီး ပြာမှုန့်က ရုန်းတက်လာတဲ့ မီးလျှံငှက်လို အသွင်ဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ထင်နေကြတယ်။တကယ်တော့ နိုင်ငံရေးသက်တမ်းမှာ အဓွန့်ရှည်ဖို့အတွက် ဒီလို ထူးခြားဆန်းပြားမှုတွေ ဖြစ်ဖို့မလိုပါဘူး။ရိုးရိုးလေးနဲ့ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ။#ကိုယ့်ကတိတွေကိုကိုယ်လေးစားပါအကျင့်မပျက်ပါနဲ့ကိုယ့်ပါတီကိုမဖျက်ဆီးပါနဲ့။ လီကွမ်ယု(၁၉၅၆)

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ (၄) – (၅)

    စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ (၄) – (၅)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    ဓမ္မစကားသည် ချိုမြိန်လှ၏။ စကားတစ်ပိုဒ် တစ်ပိုဒ်သည်ပျားသကာနှင့် တူ၏။ကောင်းကျိုးပြု၏။ မင်္ဂလာတရားနှင့် ပြည့်စုံ၏။အမြိုက်အရသာ ရှိ၏။ ဒိုဟာဓမ္မကဗျာကမ္ဘာ့ဝိပဿနာ သာသနာပြုတရားပြဆရာကြီး၊ဝဏ္ဏကျော်ထင် ၊မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ၊ ဆရာကြီး ဦးအက်(စ်)အင်(န်)ဂိုအင်ကာ။

    ကာမရာဂ၏ ထွက်မြောက်ရာ ၃ မျိုး
    ၁။ ဝိက္ခမ္ဘန နိဿရဏ- နီဝရဏတရားတို့ကို ပယ်ခွာဖျက်ဆီး ဖယ်ရှားသောအားဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ပထမဈာန်၊
    ၂။ တဒင်္ဂ နိဿရဏ- ထိုထိုဆန့်ကျင်ဘက်ကိလေသာတို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဝိပဿနာ၊ ၃။ သမုစ္ဆေဒ နိဿရဏ- နီဝရဏတရားတို့ကို အကြွင်းမဲ့ ပယ်သတ် ပယ်ဖြတ်သောအားဖြင့် ကိလေသာတို့မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း မဂ်လေးပါး။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၃။၂၀၉။)
    ကြာတော့သည်လည်း မောင့်စကား ရွာတော့သည်လည်း မိုးသိကြားဖြာတော့သည်လည်း တိမ်ညွန့်ဖျားကြာတော့သည်လည်း မောင့်စကား ရဝေရှင်ထွေး၏မိုးဘွဲ့ရတု အချပိုဒ်များမြန်/ပေါင်း၊၂၊၂၃၇။

    ပေါရာဏကသိက္ခာ အတတ်ပညာ
    ရှေး၌ ဖြစ်ဖူး၊သုံးစွဲဖူးသော စကားဟောင်း ထုံးဟောင်း သာဓကဟောင်း ရာဇဝင်သမိုင်းဟောင်းများကို လေ့လာသောအတတ်ပညာကို ပေါရာဏကသိက္ခာဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။မြန်/ပေါင်း၊၁၊
    အစွဲလွှတ်မှ အပူလွတ်မယ် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာသာသနာကို အမှီပြုပြီးတော့ အသိပညာတရားရအောင်-တရားနာယူလို့-လေ့လာလို့-တရားဖတ်ရှုလို့-တရားအသိပွားလို့အသိပညာ ရှိလာတဲ့အခါမှာ ကမ္မဿကတာသမ္မာဒိဋ္ဌိ အဝေးကြည့်မျက်မှန်၊ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ အနီးကြည့်မျက်မှန်ဆိုတဲ့ အသိပညာလေးရလာတဲ့အခါမှာ စဥ်းစားကြည့်လို့ရတယ်။-မဆိုင်ဘူးနော်၊ခန္ဓာငါးပါးကို ငါ့ဟာငါ့ဟာနဲ့ဖမ်းချုပ်ထားတာတော့ မဆိုင်ဘူး။ငါ့ဟာဆိုရင် မအိုနဲ့ပြောရင်နားထောင်ရမှာပေါ့။မနာနဲ့ပြောရင်နားထောင်ရမှာပေါ့။ငါ့ဟာစစ်မှန်တယ်ဆိုရင် မသေနဲ့ပြောရင် လိုက်နာရမှာပေါ့။ငါ့ဟာ မှန်ရင် မပူနဲ့မငိုနဲ့ စသည်ဖြင့်ပြောရင် အကုန်လုံးလိုက်နာရမှာပေါ့။

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ ( ၃)

    စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ ( ၃)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    ရွှေဦးခက် ကိုးသွယ်ငယ် ရတနာလေ ရွှေဦးခက်။ရွှေဦးခက်=မြင်းအမည်/ မြင်းကိုဖွဲ့ဆိုခြင်း။မြဝတီမင်းကြီးဦးစ မြင်းခင်းသဘင်ဘွဲ့တျာချင်း
    တုကျွန်း စသည်…တုကျွန်း(ပေါရာဏ)= အတုမရှိနှည်(ပေါရာဏ)= နှိမ်နင်းသည်မမြော်(ပေါရာဏ)= မမြင်
    မြန်/ပေါင်း၊၂၊၁၁၁၊
    ဘုရင့်နွားဖြူ
    စံပယ်ဖြူဥသဘယဉ်လှငယ် ရှဉ်းစုံရွှေထွန်တော်ကြီးညီးညီးအံ့ရာပုံ။ မြဝတီမင်းကြီးဦးစ
    ပြယားငယ်ဝင်သဝဏ်
    ဝင်သဝဏ်= ကျောက်မျက်ရွဲခေါ် အဖိုးတန်ကျောက်
    ဘုန်းသီတာမိုးရွာဖြိုင်ဆော်ကြိုးဘုန်းသီတာမိုးကန်ဆည်လျှံဖြိုးသီးမျိုးစုံစွာမာလာတည့်သောင်းသောင်း။မြဝတီမင်းကြီးဦးစမြန်/ပေါင်း၊၂၊၁၁၃။

    တောင်သမန်
    ရိုးညှာရွှေတံမြလျှံရွက်ဝေခြွေကြသောင်းသောင်းကြာနှင့်ကျေးငှက်ပေါင်းကိန္နရာခွေပျောင်းရွှေဒေါင်းကျူးရင့်ရည်တွေကြည်ရှင်းသည်လေမြအင်းငယ် တောင်သမန်…  မြဝတီမင်းကြီးဦးစမြန်/ပေါင်း၊၂၊၁၁၈။
    နွေထူးသာလှတယ် နွေထူးသာလှတယ်ရွှေဖူးညှာမြနှယ်မိုးယံမြင့်လယ်ပြိုမယ်ခုတိုင်းမြကြောညိုညိုနှင့်လွမ်းပိုအောင် သာလေညင်းငယ်မှာငွေနှင်းက ဝိုင်း။ ။
    မြဝတီမင်းကြီးဦးစမြန်/ပေါင်း၊၂၊၁၁၉။

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ( ၂)

    စာပြင်စာတည်း၏ မှတ်စုများ( ၂)

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    အဖော်မွန် ” ကောင်းတဲ့နေရာငြိမ်းချမ်းရာကိုသွားတဲ့အခါ မင်းရဲ့ယုံကြည်ချက်ဟာ မင်းရဲ့သူငယ်ချင်းအဖော်မွန်ပါပဲ” မြတ်ဗုဒ္ဓဒေဝ တာ သံ ယုတ်
    ဝိပဿနာ ဝိပဿနာဆိုတာခန္ဓာမှာမဖြစ်ဘူးဉာဏ်မှာဖြစ်တာ ။ သစ္စာဒီပက ဦးကြည်

    စံပယ်ဆီ သည်းတွင်းလှိုက်လာမီးပုံချာကိုဝင်ကာဆင်းသော်ကြော့ရှင်းငယ်မှကေသာစံပယ်ဆီနှင့်နှင်းဆီကြိုင်ဆုံးနန်းသူထုံးသည်ဆံထုံးဇာပေါက်ကြော့ယဥ်ညှောက်ကိုနောက်ကနွှဲလို့ဆွဲကြရာတွင်…နှမတော်တောင်ကြီးရှင်နတ်သံ…မှ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက်..
    အညမည ဂါရဝတာအချင်းချင်းရိုသေလေးစားမှုရှိရမယ်။ ဒါမှ တိုးတက်မှုရှိတယ်။

    မြတ်ဗုဒ္ဓ
    နွားကဗျာဆရာ
    ဗန္ဓလက္ခဏာ၊ မညီပါမူ၊ထိုကဗျာပင်၊ ကဗျာ့ရှင်ကို၊ နွားသွင်မုချ၊ ထင်စွာပြ၏၊
    မန်လည်ဆရာတော်၊ မဃဒေဝ

    နှုတ်မင်္ဂလာ နှုတ်မင်္ဂလာစကားမှာကားအသာအချိုသူနာလိုအောင်မိန့်ဆိုခြင်းလျှင်တန်ဆာဆင်၏။ စိန္တကျော်သူ ဦးဩဩဝါဒ​ထူးပျို့၊ ပိုဒ်ရေ- ၂၉

    (more…)

  • စာပြင်စာတည်း၏မှတ်စုများ

    စာပြင်စာတည်း၏မှတ်စုများ

    မြန်မာစာပေ၌ ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ အသေအချာမသိသေးသော အကြောင်းအရာပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိ၏။ တချို့က သိချင်စိတ်ရှိပြီး သိခွင့်မသာ၍ မသိကြခြင်း ဖြစ်၏၊တချို့ကတော့ သိခွင့်သာပါလျက်နှင့် သိချင်စိတ်မရှိသောကြောင့် မသိကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ခင်ဗျားဘာသာ ဘာဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားသိချင်မသိချင်တာ ခင်ဗျားကိစ္စဖြစ်၏။ ကျွန်တော့်ကိစ္စကတော့ စာပြင်ရင်း တွေ့လေသမျှ တွေ့ရှိချက်ကလေးများကို စုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ စကားတစ်လုံး စာတစ်ကြောင်းက ဘဝကောင်းအောင်၊ ဘဝဆိုးအောင် ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်းရှိ၏။ ထိုနှလုံးသွင်းဖြင့် မေတ္တာမူပါသည်။ လိုသော်ယူကြ အသုံးချနိုင်ကြပါစေသတည်း။

    အောင်မှူးဝေ

    ထားဝယ်_________ဤမြို့၏အမည်ကို မြန်မာစာများ၌ ဒါးဝယ်၊ထားဝယ်၊ဓားဝယ်ဟု အမျိုးမျိုး ရေးခဲ့ကြ၏။ထိုသို့ရေးကြခြင်းမှာ စကား၏ အကြောင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိကို မသိသောကြောင့် ရေးကြခြင်းဖြစ်သည်။မြတ်စွာဘုရား ထားဝယ်မြို့သို့ကြွတော်မူသောအခါ တင်ပျဥ်ခွေထိုင်တော်မူ၏။တင်ပျဥ်ခွေထိုင်ခြင်းကို မွန်ဘာသာဖြင့် ဓဝဲါ ဟုခေါ်သည်။ဓဝိုင်ဟူ၍ အသံထွက်ရ၏။စာတွင် ဓဝဲါဟု ရေးသည်ကိုမြန်မာတို့က ပီအောင်မဖတ်နိုင်သောကြောင့် ၏ဓဝိုင် မဖြစ်ဘဲ ဓဝယ် ဖြစ်သွားရသည်။ဓဝယ်တခြား၊ယိုးဒယားတလိုက်…သုံးထောင့်အိုင် အိုင်ချင်းရှေးစာ စသည်တို့၌ ဓဝယ်ဟု ရေး၏။ယနေ့ခေတ်( ၂၀၁၉)သတ်ပုံ၌ ထားဝယ်ဟူ၍ ရှိပါသည်။

    မိုး/ မိုဃ်း_________မေဃသဒ္ဒါကိုထောက်၍မိုဃ်းဟု ဃကြီးသတ်၍ မိုဃ်းဟုရေးကြသည်။သို့သော် တချို့ပညာရှင်တို့က ဃကြီးသတ်လျှင် မိုးသံမထွက်၊မိုက်ဟူသောအသံသာထွက်မည်ဖြစ်၍ ဃကြီးသတ်သည်ကို မနှစ်သက်ကြပေ။လွှမ်းခြုံ/ခြုံ___________
    ဂြုမ္ဘ ဟူသော သက္ကတစကားမှဆင်းသက်သည်ဟု ဝေါဟာရလီနတ္ထဆရာက မိန့်သည်။
    ရင်ရစ်စဦး_________စုလည်းသစ်နှင့်ရင်ရစ်စဦးချစ်ကြည်နူးကရွှင်မြူးနွှဲအုံးမှီရုံးလက်တင်( စစ်ချီရတု…မှ) အပျိုဖြစ်စအရွယ်ကလေးကို ရင်ရစ်စဦးဟု ခေါ်သည်။ ရှေးက မြန်မာတစ်ပြည်လုံးသည် စစ်တပ်ကြီးဖြစ်၏။ စစ်တိုက်ရန်ရှိသောအခါ၌ စစ်တိုက်နိုင်သူ ယောက်ျားမှန်သမျှ စစ်မြေပြင်သို့လိုက်ကြရသည်။ထိုအခါမျိုးမှာ လူပျိုပေါက်စများလည်း စစ်ထဲပါသွားကြတော့သည်။စစ်မြေရောက် လူပျိုပေါက်စက ဇာတိမြေတွင်ကျန်ရစ်ခဲ့သော ချစ်သူ အပျိုပေါက်မကလေးထံ ရတုရေး၍ လွမ်းကြောင်းရည်ရာဝယ် ရင်ရစ်ဦးစ ဟူသောအသုံးအနှုန်းကို သုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။ယနေ့ခေတ်အလိုဆိုပါလျှင် ဘရာစီယာ စတင်ဝတ်ဆင်သောအရွယ်ကို ရင်ရစ်ဦးစ အရွယ်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ရတုထဲ၌ ရှေးမြန်မာအမျိုးသမီးငယ်တို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုသမိုင်းကို တွေ့ရ၏။သူတို့ကိုယ်တိုင်သော်လည်းကောင်း၊မိခင်အစ်မ၊အဒေါ်စသူတို့က လည်းကောင်း သမီးငယ်ညီမငယ်အတွက် ရင်ရစ်အထည် အဝတ်ရအောင်အားထုတ်ကြပုံနှင့်ဝတ်ဆင်ကြပုံကိုလည်း မြင်ယောင်မိလေသည်။

    စစ်နှင့်ဆောင်း____________

    (more…)

  • ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ” ဒီကနေ့အတွက် ဒီအတွေး ”

    ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ” ဒီကနေ့အတွက် ဒီအတွေး ”

    “ဘာရမလဲ သာဝရာ၊ မင်းလောက်တော့ ငါပါးပါသေးတယ်ကွာ”။ “သာဝ” ဆိုတာ ဘယ်သူဘယ်ဝါမှန်းမသိပါ၊ ဒါပေမယ့် ကလေးတွေကတောင် အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ကြပါတယ်။ ကျွန်မတို့လည်း ယခု ဒီအတိုင်းပါပဲ။ “သာဝ” တွေထက် လိမ္မာပါးနပ်ကြရမယ်။ စိတ်ထိန်းနိုင်ရမယ်။ “သာဝ” တွေထက်သာတဲ့ပြည်သူတွေပေါ့။

    အောင်ဆန်းစုကြည် (နိုဝင်ဘာ (၃)၊ ၂၀၂၀)

    ရွေးကောက်ပွဲကြီးဖြစ်ဖို့ နီးပြီလေ။ နီးလာတာနဲ့အမျှ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ကျွန်မတို့နိုင်ငံအတွက် ဘယ်လောက်အရေးပါလဲဆိုတာ ပြည်သူတွေ ပို၍၊ ပို၍ သိလာကြပြီထင်ပါတယ်။ရွေးကောက်ပွဲတည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ဖြစ်မြောက်သွားပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ဆန္ဒအမှန်ကို အောင်မြင်စွာဖော်ထုတ်ဖို့ဟာ အဓိကလိုအပ်ချက်ပါ။ ဒါကိုမလိုလားလို့ နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအောင်မြင်စွာဖြစ်မြောက်ရေးကို ထိခိုက်အောင် ဆောင်ရွက်မှုတွေရှိနေတယ်ဆိုတာလည်း ပြည်သူတွေအသိပါပဲ။ဒေါသဖြစ်မယ်ဆိုရင် ဖြစ်ချင်စရာ အတော်များများ ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။ တမင်သက်သက် ပြည်သူတွေကို မခံချင်စိတ်နဲ့ တုံ့ပြန်စေချင်လို့ ဆွနေကြတာပါ။ ဒီလိုလုပ်ရပ်တွေနဲ့ဆင်ထားတဲ့ထောင်ချောက်ထဲကို မဝင်မိကြပါစေနဲ့။

    ကျွန်မတို့ ငယ်ငယ်တုန်းက လူတိုင်းလိုလိုသိကြတဲ့ အပြောလေးတစ်ခုကို ပြန်မှတ်မိလိုက်တယ်။ “ဘာရမလဲ သာဝရာ၊ မင်းလောက်တော့ ငါပါးပါသေးတယ်ကွာ”။ “သာဝ” ဆိုတာ ဘယ်သူဘယ်ဝါမှန်းမသိပါ၊ ဒါပေမယ့် ကလေးတွေကတောင် အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ကြပါတယ်။ ကျွန်မတို့လည်း ယခု ဒီအတိုင်းပါပဲ။ “သာဝ” တွေထက် လိမ္မာပါးနပ်ကြရမယ်။ စိတ်ထိန်းနိုင်ရမယ်။ “သာဝ” တွေထက်သာတဲ့ပြည်သူတွေပေါ့။ကျွန်မတို့ ဘယ်လိုအောင်နိုင်မှု ရယူကြမလဲ။ တကယ်တော့ သိပ်ပြီး မခက်ပါဘူး။ (၈)ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲကြီးကျင်းပမယ့်နေ့မှာ ကျွန်မတို့တွေ အချင်းချင်းပို့သနေတဲ့မေတ္တာတွေကို အာရုံပြုပြီး စိတ်ကြည်လင်စွာနဲ့ အိပ်ယာထကြပါ။ တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာနဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာဆုပ်ကိုင်ထားပြီး မဲရုံကိုသွား မဲပေးကြပါ။

    (more…)

  • ကပ်ကြီးသုံးပါး ၊ စားဝတ်နေရေး အကြွေးပင်လယ်

    ကပ်ကြီးသုံးပါး ၊ စားဝတ်နေရေး အကြွေးပင်လယ်

    “နောက်ထပ် မိုးလိုက်လာခဲ့ရင်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ နောက်ပိုင်းသီးနှံ အရန်သင့် စိုက်လို့ရအောင် စပါးခင်းတွေ ဖျက်နေရတာပါ၊ မိုးစပါး ၁၀ ဧက စိုက်တာ၊ ၆ ဧက ဖျက်လိုက်ရပြီ”

    ကိုကိုလွင်

    စက်သံ တဝုန်းဝုန်း ဖုန်တလုံးလုံးနှင့် မိုးစပါးစိုက်ကွက်များအတွင်း လေးဘီးထွန်စက်ကြီးများနှင့် မောင်းနှင်နေကြသည်။ စပါးခင်းဟုဆိုသော်လည်း မည်ကာမတ္တမျှသာရှိသည်။တချို့အခင်းများက ကျိုးတိုကျဲတဲ၊ ပိုးတိုပါးတား၊ တချို့အခင်းများကတော့ ထူထူထဲထဲ၊ အရပ်တွေက ဒူး ပေါင်လယ်လောက် မြင့်သည်။ သို့သော် စပါးပင်များကတော့ ညှိုးခွေ ခြောက်သွေ့လျက်ရှိသည်။ မီးပွားကျလျှင် လောင်ကျွမ်းမတက်ပင် ဖြစ်သည်။

    နှစ်စဉ်ပုံမှန်အားဖြင့် ယခုအချိန်သည် စပါးပင်များမှာ စိမ်းညို့ညို့ဖြင့် အဆစ်တက်ပြီး အဖုံးဝင်ချိန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုနှစ်တွင်တော့ လေးဘီးထွန်စက်ကြီးများ ခုတ်မောင်းသွားသည့် နောက်ဘက်၌ ဖုန်တထောင်းထောင်းနှင့်အတူ ထယ်ရေးခဲများအကြားတွင် ညှိုးခွေ ခြောက်သွေ့ နွမ်းလျနေသော စပါးပင်များမှာ အတုံးအရုံး လဲကျကျန်ရစ်နေသည်။

    ထိုမြင်ကွင်းကို လယ်ကန်သင်းပေါ်မှ တွေတွေကြီး ရပ်ကြည့်နေ့သည့် လယ်သမားကြီး ဦးတင်ပိုတစ်ယောက် တစ်ကိုယ်တည်း ညည်းတွားရေရွတ်နေတော့သည်။

    “ဒီနှစ်တော့ ဒို့တောင်သူတွေ မွဲပါပြီကွာ”

    ယခုနှစ်တွင် မိုးရွာသွန်းမှု အလွန်နည်းပါးခဲ့သဖြင့် မိုးစပါးစိုက်တောင်သူများ အခက်တွေ့နေရခြင်းဖြစ်သည်။ အရှုံးများနှင့် ဆက်တိုက် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသည်။

    (more…)