” ခေါင်းအစား ခေါင်း၊ မျက်လုံးအစား မျက်လုံး၊အသက်အစား အသက်ပြန်ယူတက်သည့် ကလဲ့စားသည် တောင်ပိုင်းချင်းလူမျိုးတစ်စု၏ ရိုးရာ ဓလေ့အမှန်ရှိခဲ့သည်ကိုလည်း မမေ့သင့်ပါ။ မတရားမှုကိုရွံရှာမုန်းတီးပြီး အမှန်တရားကို အသက်ပေးမြတ်နိုးတန်ဖိုးထားကာကွယ်ထိန်းသိမ်းသည့်လူမျိုး”
လင်းယုန်
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံးစစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုတွေပေါ်ပေါက်လာခဲ့သလို ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်၊ကျေးရွာတွေအထိ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုတွေ အဆက် မပြတ်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါသည်။ ချင်းလူမျိုးအားလုံးနီးပါး စစ်အာဏာရှင်ကို ရွံ့ရှာမုန်တီးတဲ့စိတ်က မွေးကတည်းကပါလာပြီးသားဖြစ်သလို မတရားအာဏာလု မင်းအောင်လှိုင်၏ လုပ်ရပ်ကြောင့်လည်းပို၍ ချင်းပြည်သူလူထု သွေးဆူလာစေသည်ဟု သုံးသပ်မိပါသည်။
တူမီးသေနတ်နှင့်ချင်း
တူမီးသေနတ်သည် ချင်းလူမျိုးများ၏ ရှေးယခင်ဘိုးဘွားခေတ်ကတည်းက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လာသည့် ရိုးရာလက်နက်တစ်ခုဖြစ်သလို ချင်းယောက်ျားလေးရှိသည့်အိမ်တိုင်းနီးပါး တူမီး သေနတ်ရှိကြသည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုအသက်အန္တရာယ်ပြုရန်ကိုင်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ ချင်းပြည်နယ်သည်တောတောင်ထူထပ်ပြီး တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်ပေါင်းစုံပေါများသည့်ဒေသဖြစ်သည့်အလျောက် တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များ၏အသက်ဘေးရန်ကနေကာကွယ်ဖို့အဓိက ကိုင်ဆောင်ကြသော်လည်း ယခုအခါမှာ အကြမ်းဖက် ဖက်ဆစ်စစ်တပ် မတရားအာဏာလု မင်းအောင်လှိုင်နှင့်သူ၏ အပေါင်းအပါစစ်ခွေးများအား တစ်ဖြုတ်ဖြုတ်ခြွေနိုင်သည့် လက်နက်အဖြစ်နေရာယူလာခဲ့ပါသည်။
အရွယ်ရောက်ပြီး ချင်းယောက်ျားလေးတိုင်းနီးပါး တူမီးသေနတ်ပစ်တတ်အောင်လူကြီးမိဘများမှသင်ပေးသည့်အပြင် လေး၊ မြှား၊ လှံ၊ ဓါး၊ တူးလေးနှင့် အခြားအခြားသောတိုက်ခိုက်ရေးနည်းများစွာလည်း ကျွမ်းကျင်အောင်သင်ပေးကြသေးသည်။ သင်ပေးရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းမှာ တောထဲတောင်ထဲသို့သွားလာရတော့မည်ဆိုလျှင် တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များ၏တိုက်ခိုက်ရန်ပြုခြင်း၊ အသက်အန္တရာယ်ပေးနိုင်ခြင်းမှခုခံကာကွယ်နိုင်ရန်ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့်တိုက်ခိုက်ရေးသည်ယောက်ျားလေးတိုင်း၏တတ်သင့်တတ်အပ်သည့် ပညာရပ်တစ်ခုအနေဖြင့်လည်း ရှုမြင်သင်ယူရပါသည်။ တူမီးသေနတ်အပြင် လေး၊ မြှားပစ်ခတ်မှု အတတ်ပညာကိုလည်း တစ်ဘက်ကမ်းခတ်တတ်မြောက်ကြသည့် ချင်းလူမျိုးများဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြလိုပါသည်။
