Tag: အောင်ဒင်

  • ကုလသမဂ္ဂစစ်မြေပြင်က မြန်မာ့ ဒီဒေး (D-DAY)

    ကုလသမဂ္ဂစစ်မြေပြင်က မြန်မာ့ ဒီဒေး (D-DAY)

    ကုလသမဂ္ဂစစ်မြေပြင်မှာ စက်တင်ဘာလဟာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ D-day ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ကုလ သမဂ္ဂစစ်မြေပြင်မှာ ကျနော်တို့ဘက်က အနိုင်ရဖို့ လိုပါတယ်။ ကျနော်တို့ နိုင်မှဖြစ်မှာပါ။

    အောင်ဒင် (ဇူလိုင် ၁၊ ၂၀၂၁)

    (၁) မြန်မာပြည်သူတွေ မျှော်နေကြတဲ့ D-day

    ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ရဲ့ ဝန်ကြီးတစ်ပါးက “မကြာမီမှာ D-day ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ပါသည်” ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ Facebook စာမျက်နှာမှာ ရေးသားကြေညာလိုက်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၊ ဖက်ဆစ်စစ်တပ်ကြီးက ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့အစိုးရလက်ထဲကနေ နိုင်ငံတော်အာဏာကို အဓမ္မလုယူသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် ၅ လလောက်အကြာမှာ ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ ကြေညာချက်ဖြစ်လို့ အဲဒီ D-day ကို မျှော်လင့်စောင့်စားနေကြတဲ့ မြန်မာပြည်သူများ ရင်ခုန်ကြ၊ စိတ်လှုပ်ရှားကြမှာပါ။ အဲဒီ D-day ဟာ ဘယ်နေ့မှာ အမှန်တကယ်ရောက်မလာမလဲ ၊ ဘယ်လောက်် ကြာဦးမလဲ ၊ ဘယ်နေ့လဲ ၊ စတာတွေကတော့ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်လို့ ပြည်သူတွေ သိနိုင်ကြမှာ မဟုတ်ပါ။

    မြန်မာနိုင်ငံကို ဖက်ဆစ်စစ်တပ်ကြီးလက်အောက်က ပြန်လည်ကယ်တင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြတဲ့အခါ ပြည်တွင်းလှုပ်ရှားမှုတွေ၊ ပြည်သူများရဲ့ ဆန့်ကျင်တော်လှန်မှုတွေက အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာစစ်အုပ်စုကို တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် နိုင်ငံတကာအစိုးရတွေက အသိအမှတ်မပြုဖို့၊ မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် နိုင်ငံတကာအစိုးရတွေက စီးပွါးရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ သံတမန်ရေး ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေလုပ်ဖို့၊ မြန်မာစစ်အုပ်စုကို နိုင်ငံတကာက စစ်လက်နက်တွေ မရောင်းချဖို့၊ မထောက်ပံ့ဖို့ စတဲ့ နိုင်ငံတကာအခင်းအကျင်းမှာ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်းဟာလည်း စစ်အုပ်စုကို အားနည်းထိခိုက်စေပြီး ပြည်တွင်းလှုပ်ရှားမှုကြီးအတွက် ကြီးမားတဲ့ အထောက်အပံ့ဖြစ်စေပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ် (Permanent Representative to the United Nations) နေရာကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ထိန်းသိမ်းထားနိုင်တာမို့ စစ်အုပ်စုရဲ့ တရားဝင်အစိုးရဖြစ်ချင်မှုကို တားဆီးထားနိုင်ပါတယ်။ WHO၊ ILO၊ UNHRC၊ WFP စတဲ့ ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းများရဲ့ နှစ်ပါတ်လည်ညီလာခံများမှာ စစ်အုပ်စုကိုယ်စားလှယ်ကို မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပြီး တက်ရောက်ခွင့်မပြုတာဟာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ အောင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

    ဒါပေမယ့် အဲဒီအခြေအနေက မကြာခင်မှာ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ လာမယ့် စက်တင်ဘာလမှာ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ၇၆ ကြိမ်မြောက် အထွေထွေညီလာခံ (The 76th UN General Assembly) ကျင်းပတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလဆန်းမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအားလုံးကနေ အထွေထွေညီလာခံကို သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပြီး တက်ရောက်မယ့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်များရဲ့ အမည်စာရင်း (Credentials) ကို တင်သွင်းရမှာပါ။ ဒီနှစ်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုတက်ရောက်ခွင့်ကို စစ်အုပ်စုကရော၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရော အပြိုင်တင်သွင်းကြမှာပါ။ အဖွဲ့ဝင် ၉ နိုင်ငံပါတဲ့ “အထွေထွေညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ်စီစစ်ရေးကော်မတီ” (Credential Committee) က အဲဒီ ကိုယ်စားလှယ်တင်သွင်းလွှာတွေကို စီစစ်ပြီး အကြံပြုချက်များနဲ့အတူ အထွေထွေညီလာခံကို အဆုံးအဖြတ်ပေးဖို့ တင်သွင်းရမှာဖြစ်ပြီး အထွေထွေညီလာခံမှာ နိုင်ငံအများရဲ့ ထောက်ခံမဲရတဲ့ ဘက်က မြန်မာနိုင်ငံကို တရားဝင်ကိုယ်စားပြုခွင့်ကို ရရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က ဒီဇင်ဘာလလောက်မှာမှ ချမှတ်နိုင်မှာဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်က စစ်အုပ်စုကို အသိအမှတ်ပြုတာ ဖြစ်နိုင်သလို NUG ကို အသိအမှတ်ပြုတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နှစ်ဘက်စလုံးကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ နောက်နှစ် ၇၇ ကြိမ်မြောက်ညီလာခံကျမှ ဆုံးဖြတ်ဖို့ ရွှေ့ဆိုင်းတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

    (more…)

  • ကုလသမဂ္ဂစစ်မြေပြင်ပေါ်က မြန်မာ့အရေး

    ကုလသမဂ္ဂစစ်မြေပြင်ပေါ်က မြန်မာ့အရေး

    သူတို့ကိုယ် သူတို့ အမည်ပေးထားတဲ့ “နိုင်ငံတော် စီမံခန့်ခွဲမှုကောင်စီ/ နစက” ဆိုတဲ့ အမည်ကိုတောင် မသုံးပါ။ မြန်မာလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ/ မြန်မာ့တပ်မတော် (Myanmar Armed Forces) လို့ပဲ သုံးစွဲပါတယ်။ ဒါကိုက ဒီ ဖက်ဆစ်စစ်တပ်ကြီးကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံများက အသိအမှတ်မပြုတာ သေချာပါတယ်။

    အောင်ဒင် (ဇွန် ၁၈၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်)

    ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းများက ဖက်ဆစ်စစ်အုပ်စုကို ငြင်းပယ်ခြင်း။

    ဒီလပိုင်းအတွင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကို လက်နက်အားကိုးနဲ့ အကြမ်းဖက်အုပ်ချုပ်နေတဲ့ ဖက်ဆစ်တပ်မတော်အတွက် ကုလသမဂ္ဂစစ်မြေပြင်မှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ အရှုံးတွေ ဆက်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။ မေလ ၂၆ ရက်နေ့မှာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး (World Health Organization/ WHO) က အဖွဲ့ကြီးရဲ့ ၇၄ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးညီလာခံကြီး (The 74th World Health Assembly) မှာ မြန်မာစစ်အုပ်စုကို မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုပြီး ညီလာခံတက်ရောက်ခွင့် ငြင်းပယ်လိုက်ပါတယ်။

    ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတကာအလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ်ကြီး (International Labor Organization/ ILO) က မြန်မာစစ်အုပ်စုကို ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့မှာ ကျင်းပမယ့် နိုင်ငံတကာအလုပ်သမားညီလာခံ (109th International Labor Conference) ရဲ့ ၁၀၉ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ခွင့်မပြုဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့မှာတော့ ဂျီနီဗာမြို့မှာပဲ ဇွန်လ ၂၁ ရက်ကနေ ဇူလိုင် ၁၃ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပမယ့်ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ၄၇ ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ခွင့် ငြင်းပယ်ခံရပြန်ပါတယ်။ ဒီလို အရေးကြီးတဲ့ ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းကြီးများရဲ့ ညီလာခံကြီးတွေကို တက်ရောက်ခွင့်ငြင်းပယ်ခံရတာဟာ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲကြီးမှ ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ကနေ ရွေးချယ်ဖွဲ့စည်းတာဝန်အပ်နှင်းထားတဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ရဲ့ အစည်းအဝေးတက်ရောက်ခွင့် ယှဉ်ပြိုင်လျှောက်ထားမှုကြောင့် ဖြစ်ပြီး ဒီအစည်းအဝေးတွေကို NUG လည်း တက်ခွင့်မရပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ပြည်တွင်းမှာလည်း ပြည်သူလူထုရဲ့ ပြင်းထန်အားကောင်းတဲ့ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာဖက်ဆစ်တွေအတွက်တော့ နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာမှာ ကြီးမားတဲ့ အရေးနိမ့်မှုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

    (more…)

  • ဒုတိယဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး၊ အာတူးပီ (R2P) နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အင်အားစုများ

    ဒုတိယဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး၊ အာတူးပီ (R2P) နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အင်အားစုများ

    ဟိုးအဝေးကြီးက နိုင်ငံတကာတပ်တွေကို အာတူးပီ ဆိုပြီး မျှော်လင့်တောင်းဆိုနေမယ့် အစား၊ ကျနော်တို့ နိုင်ငံထဲမှာပဲ ပြည်သူတွေနဲ့ အနီးဆုံးရှိနေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေကို အာတူးပီ မူဝါဒနဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့အတူ ရပ်တည်တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ ပိုပြီး တောင်းဆိုသင့်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အင်အားစုတွေ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ကြတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကိုယ်တိုင်က တိုင်းရင်းသားတွေကို ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်နေတဲ့ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ အာဏာရှင်အစိုးရတွေကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်ဖို့လို့ ဆိုကြတယ် မဟုတ်လား

    အောင်ဒင်

    (၁) လွန်ခဲ့တဲ့ ၇၆ နှစ်၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ မတ်လမှာ မြန်မာပြည်သူတွေက မြန်မာနိုင်ငံကို အနိုင်ကျင့်အုပ်ချုပ်နေတဲ့ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တွေကို တွန်းလှန်မောင်းထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးမှာ မြန်မာပြည်သူများနဲ့အတူ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တွေကို တွန်းလှန်မောင်းထုတ်ခဲ့ကြတဲ့ မြန်မာ့တပ်မတော်ကတော့ မူလတည်ထောင်သူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း မရှိတော့တဲ့နောက်ပိုင်း ဗိုလ်နေဝင်း၊ ဗိုလ်စောမောင်၊ ဗိုလ်သန်းရွှေ စတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ ပြည်သူလူထုအကျိုးစီးပွါးကို အကာအကွယ်ပေးတဲ့ တပ်မတော်အဖြစ်ကနေ စစ်အာဏာရှင်များရဲ့ အာဏာတည်မြဲရေးကို အထောက်အကူပြုတဲ့ ခါးပိုက်ဆောင်တပ်ဖွဲ့များအဖြစ် အသွင်ကူး ပြောင်းခဲ့ပါတယ်။ အခု နောက်ဆုံး မင်းအောင် လှိုင် လက်ထက်မှာတော့ မြန်မာ့တပ်မတော်ဟာ မြန်မာပြည်သူများကို အကြမ်းဖက်၊ သတ်ဖြတ်၊ နှိပ်စက်နေတဲ့ ဖက်ဆစ်တပ်ဖွဲ့ကြီးအဖြစ် အဆိုးဝါးဆုံး ပြောင်းလဲ သွားခဲ့ပါပြီ။ ပထမအကြိမ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကြီးအပြီး ၇၆ နှစ်အကြာ၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ မြန်မာပြည်သူများဟာ နွေဦးတော်လှန်ရေးအမည်နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကြီးကို ရဲရဲတောက် ဆင်နွှဲနေကြပါပြီ။

    (၂) ဒီတစ်ကြိမ်မှာလည်း မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဖက်ဆစ်တပ်တွေကို မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးက တိုင်းရင်းသားပြည်သူများအားလုံးက ညီညီညွတ်ညွတ် ဆန့်ကျင်တော်လှန်နေကြတာပါ။ မြစ်ကြီးနားအစ၊ ရန်ကုန်အလယ်၊ ကော့သောင်းအဆုံး မြို့ပေါင်းစုံ၊ ရွာပေါင်းစုံ၊ မြေပြန့်ကနေ တောင်တန်းတွေအထိ ဒေသပေါင်းစုံ၊ အစိုးရဋ္ဌာနများမှ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းများအထိ လုပ်ငန်းပေါင်းစုံ၊ ဂျင်နရေးရှင်း ဇီ (Generation Z) လို့ ခေါ်ကြတဲ့ မျိုးဆက်သစ် လူငယ်လေးများက စလို့ ကျနော်တို့လို မျိုးဆက်ဟောင်းကြီးများအထိ မျိုးဆက်ပေါင်းစုံ၊ ပြီးတော့ ဗမာကစလို့ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ကရင်၊ ကယား၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ချင်း၊ ပအို့၊ တအောင်းပလောင်၊ အင်းသား၊ ဝ၊ စသည်ဖြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ၊ ဒီ ဒုတိယအကြိမ် ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကြီးမှာ ပါဝင်ဆင်နွှဲနေကြတာပါ။

    (more…)