“တရုတ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် စစ်ကောင်စီအပေါ် အရေးယူမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဗီတိုအာဏာသုံး၍ ပယ်ချပေးခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) တို့တွင် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ရပ်တည်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် အကာအကွယ် ပေးထားသည်”
ရန်နိုင်
စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးကဏ္ဍ အသီးသီးတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် မကြုံစဖူးသော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးအရ အလွန်အမင်း မှီခိုနေရခြင်းမှာ ငြင်းဆို၍မရသော အချက်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ကုန်သွယ်ရေးတွင် ၉၆ ရာနှုန်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင် ၈၉ ရာနှုန်း အထိ မှီခိုနေရသည်ဟု မြန်မာ့မူဝါဒရေးရာအသိုင်းအဝိုင်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်များက ရှုမြင်နေကြောင်း ISP Myanmar ၏ ၂၀၂၄ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ဤအခြေနေက ‘မြန်မာနိုင်ငံသည်တရုတ်လက်အောက်ခံနိုင်ငံ (သို့မဟုတ်) အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြန်လည်ငှားရမ်းသုံးစွဲနေရသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်နေပြီလား’ ဟု ပြည်တွင်းပြည်ပ ပညာရှင်များအကြား စိုးရိမ်ပူပန်မှု မြင့်တက်လာနေကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်ပြီး အဓိက ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အစောပိုင်း စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ပကြွေးမြီ စုစုပေါင်း၏ ၄၀ ရာနှုန်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ချေးငွေများ ဖြစ်နေခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအား “ကြွေးမြီထောင်ချောက်” အတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားစေနိုင်ကြောင်း ပညာရှင်များက သတိပေးထားသည်။
စစ်ကောင်စီသည် ၎င်း၏ စီးပွားရေး ရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်မှုအတွက် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CMEC) နှင့် ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်းကဲ့သို့သော ခါးပတ်တစ်ကွင်း လမ်းတစ်စင်း (BRI) စီမံကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အားကိုးနေရသည်။ ဤစီမံကိန်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ ထွက်ပေါက်ရရှိစေပြီး “မလက္ကာရေလက်ကြား အခက်အခဲ” ကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက်မူ အချုပ်အခြာအာဏာ ထိခိုက်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိနေသည်။
စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ ဖယ်ကျဉ်မှုကို ခံနေရသည့် စစ်ကောင်စီအတွက် တရုတ်နိုင်ငံသည် “သံတမန်ရေးရာ ဒိုင်းလွှား” တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် စစ်ကောင်စီအပေါ် အရေးယူမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဗီတိုအာဏာသုံး၍ ပယ်ချပေးခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) တို့တွင် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ရပ်တည်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် အကာအကွယ် ပေးထားသည်။
ဤကဲ့သို့သော သံတမန်ရေးရာ မှီခိုမှုသည် စစ်ကောင်စီအား တရုတ်၏ မူဝါဒများကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရသူ ဖြစ်သွားစေသည်။ ပညာရှင်များ၏ အမြင်အရ စစ်ကောင်စီနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးသည် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုထက် “ရှင်သန်ရေးအတွက် မဖြစ်မနေ ပေါင်းဖက်ရသည့် အခြေအနေ” ဖြစ်နေသည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအား လက်အောက်ခံနိုင်ငံအဖြစ် ရှုမြင်လာရသည့် အဓိက အချက်တစ်ခုမှာ တရုတ်ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီများ (PSCs) မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အခြေစိုက်ခွင့်ပြုရန် စစ်ကောင်စီက ဥပဒေများ ပြဌာန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ရပ်သည် နိုင်ငံတစ်ခု၏ အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော လုံခြုံရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြင်ပနိုင်ငံတစ်ခုအား လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး “အချုပ်အခြာအာဏာအား တစ်ဆင့်ပြန်လည် ငှားရမ်းခြင်း” ဟု ပညာရှင်များက တင်စားကြသည်။
ခေတ်အဆက်ဆက်မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်နှင့်ဥရောပနိုင်ငံများက ‘တရုတ်အပေါ်မှီခိုနေရ သည့်နိုင်ငံ’ အဖြစ် ရှုမြင်ထားကြသည်။ ယင်းအမြင်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေသည်မှာ နာဂတ်မုန်တိုင်းသင့် ပြည်သူများအတွက် နိုင်ငံတကာအထောက်ပံ့များကို တရုတ်အစိုးရတဆင့်ခံ၍ ချိတ်ဆက်မှဝင်ခွင့်ရခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်က သက်သေခံထားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ “Protector of Myanmar”, “Key gatekeeper” အဖြစ်ပိုမိုရှုမြင်နေသည့်အခြေနေမှတဆင့် လက်ရှိ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပိုမိုမှီခိုလာရသည့် အခြေနေများက အခိုင်မာဆုံးသောရှုမြင်မှုများ ဖြစ်သွားကြသည်။
ထို့ပြင် ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ၊ အထူးသဖြင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် ဖိအားပေးမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးအပေါ် တရုတ်က မည်မျှအထိ ဩဇာညောင်းနေသည်ကို ပြသနေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်ကောင်စီနှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကြား “မီးစာတစ်ဖက် ရေမှုတ်တစ်ဖက်” မူဝါဒကို ကျင့်သုံးနေခြင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီသည် နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်ရေးအတွက် တရုတ်၏ မျက်နှာကို ကြည့်နေရသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။ မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့များသည် တရုတ်ကျောထောက်နောက်ခံအဖွဲ့များဖြစ်ပြီး ကျားဖြန့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မြန်မာအစိုးရကိုတိုက်ခိုက်ရန် တရုတ်အစိုးရဘက်က မီးစိမ်းပြခဲ့သည်ဟု လေ့လာသူအချို့က သုံးသပ်ကြသည်။
စစ်အုပ်စုခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်သည် ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေး တရားဝင်မှုအတွက် တရုတ်အစိုးရအား “အစဉ်အမြဲ မိတ်ဆွေဖြစ်သူ” အဖြစ် ပုံဖော်ပြောဆိုလေ့ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ၎င်း၏ တရုတ်နိုင်ငံ ခရီးစဉ်များတွင် “မြန်မာနှင့် တရုတ် ဆက်ဆံရေးသည် အကောင်းဆုံး အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်” ဟု မကြာခဏ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်တို့ နှစ်သက်သော “ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်” ဆက်ဆံရေးကို အစဉ်တစိုက် အမွှမ်းတင်ခြင်းဖြင့် တရုတ်၏ ထောက်ခံမှုကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် တရုတ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်း၏ အမြင်မှာမူ ပိုမိုလက်တွေ့ကျပြီး အကျိုးစီးပွားကို အခြေခံသော (Pragmatic) အမြင်မျိုးသာ ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်နိုင်စွမ်းကို အပြည့်အဝ ယုံကြည်ခြင်းမရှိသော်လည်း ၎င်း၏ BRI စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရန်အတွက် “အာဏာရှိသူနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း” မူဝါဒကိုသာ ကျင့်သုံးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်ကောင်စီအား အပြည့်အဝ ထောက်ခံခြင်းထက် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းနှင့်မဆို ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသား အများစုသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မယုံကြည်မှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေကြသည်။ ISP-Myanmar ၏ စစ်တမ်းများအရ ဖြေဆိုသူ ၇၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် တရုတ်နိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအား “အာဏာရှင်နိုင်ငံ” (Authoritarian state) အဖြစ်သာ မြင်လိုသည်ဟု ယူဆကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာပြည်သူများ၏ ဆန္ဒထက် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကိုသာ ရှေ့တန်းတင်သည်ဟု လူထုက ယူဆနေခြင်းကြောင့် တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်များမှာလည်း ပိုမိုမြင့်မားလာနေသည်။
ပညာရှင်များက မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်အပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် အာဆီယံ (ASEAN)၊ အိန္ဒိယ နှင့် ဂျပန် တို့ကဲ့သို့သော အခြား ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်များနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ဘက်စုံကွဲပြားအောင် (Diversification) လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း အကြံပြုထားကြသည်။ သို့သော် လက်ရှိစစ်ကောင်စီ၏ နိုင်ငံတကာရေးရာ အခြေအနေအရ တရုတ်နိုင်ငံအား ဖယ်ကျဉ်၍ မရနိုင်သော အခြေအနေ ဖြစ်နေသည်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ရလျှင် မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် လက်အောက်ခံနိုင်ငံ (Vassal state) အဖြစ်သို့ အပြည့်အဝ မရောက်ရှိသေးသော်လည်း နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးကဏ္ဍများတွင် မှီခိုနေရမှုမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ အဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ရပ်တည်ရေးအတွက် တရုတ်၏ထောက်ခံမှုကို မဖြစ်မနေ ရယူနေရခြင်းနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် လိုက်လျောနေရခြင်းများသည် မြန်မာနိုင်ငံအား တရုတ်၏ “မဟာဗျူဟာမြောက် လက်အောက်ခံနိုင်ငံ” အသွင်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲသွားနိုင်လိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
#RNA #REDNEWS #RedNewsAgency